به گزارش اکو اقتصاد، با نزدیک‌شدن به موعد انتشار گزارش‌های ۹ماهه شرکت‌ها، گروه پالایشی بار دیگر به کانون توجه فعالان بازار سرمایه بازگشته است. در هفته‌های اخیر، حجم اخبار و شایعات پیرامون سودآوری پالایشگاه‌ها افزایش یافته و همین موضوع باعث شده نگاه‌ها به عملکرد فصلی این گروه، جدی‌تر از گذشته دنبال شود. پالایشی‌ها که در ماه‌های قبل تحت‌تأثیر نوسانات نرخ ارز، کرک‌اسپردها و سیاست‌های دولتی قرار داشتند، حالا در آستانه گزارش‌های ۹ماهه با فضای خبری داغی روبه‌رو هستند.

یکی از مهم‌ترین خبرهای مطرح‌شده در این مقطع، اعلام قصد دولت برای واگذاری ۱۷.۹ درصد از سهام پالایشگاه ستاره خلیج فارس است. این واگذاری در صورت تحقق می‌تواند پیامدهای متعددی برای صنعت پالایش و همچنین بازار سرمایه داشته باشد؛ از یک‌سو بحث کاهش تصدی‌گری دولت و افزایش نقش بخش خصوصی مطرح می‌شود و از سوی دیگر، شفاف‌تر شدن وضعیت مالی و مدیریتی این مجموعه بزرگ پالایشی می‌تواند بر ارزش‌گذاری کل گروه اثرگذار باشد. در کنار این موضوع، تعیین تکلیف اراضی و بدهی ارزی پالایشگاه ستاره خلیج فارس نیز در دستور کار قرار گرفته و گفته می‌شود ظرف یک ماه آینده نهایی خواهد شد؛ مسئله‌ای که می‌تواند بخشی از ابهامات قدیمی این شرکت را برطرف کند.

هم‌زمان با این اخبار، شایعات مربوط به سود ۹ماهه پالایشی‌ها نیز شدت گرفته است. بر اساس زمزمه‌های مطرح در بازار، سود هر سهم «شبندر» حدود ۱۳۰ تومان برآورد می‌شود. برای «شپنا» عددی در محدوده ۱۰۵ تومان شنیده می‌شود و «شتران» نیز سودی بین ۷۷ تا ۸۰ تومان را هدف شایعات قرار داده است. در این میان، «شاوان» با برآورد سود بیش از ۵۵۰ تومان، بیشترین توجه را به خود جلب کرده و به‌عنوان یکی از نمادهای شاخص گروه پالایشی مطرح شده است. هرچند این اعداد هنوز جنبه غیررسمی دارند و باید تا انتشار گزارش‌های واقعی صبر کرد، اما همین گمانه‌زنی‌ها باعث افزایش حساسیت معامله‌گران نسبت به گزارش‌های پیش‌رو شده است.

از دیگر مباحث مهمی که این روزها در محافل بورسی مطرح می‌شود، زمزمه انتقال نرخ ارز پالایشی‌ها به «تالار دوم» است. در صورت عملی‌شدن این موضوع، می‌توان انتظار داشت که درآمد ریالی شرکت‌های پالایشی افزایش یابد و حاشیه سود آن‌ها بهبود پیدا کند. برخی تحلیلگران معتقدند تحقق این سناریو می‌تواند محرک یک رالی جدید در سهام پالایشی باشد؛ به‌ویژه آن‌که بازار در ماه‌های اخیر نسبت به تغییرات سیاست‌های ارزی واکنش قابل‌توجهی نشان داده است.

حتی در سناریوی محافظه‌کارانه‌تر و با فرض دلار ۸۵ تا ۹۰ هزار تومانی، سود فصل چهارم پالایشی‌ها از نگاه بسیاری از فعالان بازار جذاب ارزیابی می‌شود. ترکیب نرخ ارز، سطح فعلی قیمت نفت و کرک‌اسپردهای کنونی باعث شده انتظارات سودآوری این گروه همچنان در سطح مناسبی باقی بماند. به همین دلیل، بخشی از سرمایه‌گذاران گزارش‌های ۹ماهه را نه‌تنها به‌عنوان جمع‌بندی عملکرد گذشته، بلکه به‌عنوان نشانه‌ای از چشم‌انداز سود فصل پایانی سال دنبال می‌کنند.

با این حال، گروه پالایشی بدون ریسک هم نیست. مهم‌ترین ریسک مطرح‌شده برای این صنعت، احتمال آتش‌بس یا کاهش تنش در جنگ روسیه و اوکراین است. چنین اتفاقی می‌تواند منجر به افت کرک‌اسپردهای جهانی شود و حاشیه سود پالایشگاه‌ها را تحت فشار قرار دهد. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که تغییرات ژئوپلیتیکی می‌تواند به‌سرعت معادلات سودآوری پالایشی‌ها را دگرگون کند و به همین دلیل، این عامل همچنان به‌عنوان یک ریسک جدی در تحلیل‌ها لحاظ می‌شود.

در کنار خود پالایشگاه‌ها، برخی هلدینگ‌ها نیز به‌طور غیرمستقیم از تحولات مثبت این گروه منتفع می‌شوند. هلدینگ‌هایی مانند «مهرگان»، «نماد»، «شستا» و «وغدیر» به دلیل پرتفوی پالایشی خود، در صورت بهبود سودآوری این صنعت می‌توانند با افزایش ارزش دارایی‌ها و درآمدهای سرمایه‌گذاری مواجه شوند. از همین رو، توجه بازار فقط به نمادهای پالایشی محدود نمانده و سهام این هلدینگ‌ها نیز زیر ذره‌بین تحلیلگران قرار گرفته است.

در مجموع، ترکیب اخبار واگذاری، تعیین تکلیف بدهی‌ها، شایعات سود ۹ماهه و مباحث ارزی باعث شده گروه پالایشی در آستانه گزارش‌های فصلی، یکی از پرخبرترین صنایع بازار سرمایه باشد. حال باید دید گزارش‌های رسمی تا چه اندازه انتظارات شکل‌گرفته را تأیید می‌کنند و آیا این گروه می‌تواند بار دیگر نقش لیدر بازار را ایفا کند یا خیر.