به گزارش اکو اقتصاد، در چنین شرایطی، نقش ناوگان فرسوده بیشازپیش برجسته شده و همین واقعیت، ورود خودروهای برقی و هیبرید را به یک تصمیم سخت اما ناگزیر تبدیل کرده است؛ تصمیمی که حالا پای آن به دولت و مجلس شورای اسلامی باز شده است. دولت در سالجاری تعرفه خودروهای تمامبرقی را چهار درصد تعیین کرد؛ رقمی که در مقایسه با خودروهای بنزینی، از نگاه حمایتی دولت به این بخش حکایت دارد. همزمان وزارت صمت و مجلس نیز با نزدیکشدن به پایان سال و ارائه لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، تلاشها برای کاهش تعرفه واردات خودروهای برقی و هیبرید را دوباره کلید زدهاند و قصد دارند همان مسیر سال گذشته را ادامه دهند تا از واردات خودروهای پاک و کممصرف حمایت شود. بااینحال، در سطح مصرفکنندگان، نگرانیهای جدیتری مطرح است؛ نگرانیهایی که بیش از هر چیز به نبود زیرساخت شارژ و آینده استفاده از این خودروها در شهرها مربوط میشود.
زیرساخت؛ مانع یا چالشی قابلحل؟
رضا سپهوند، عضو کمیسیون انرژی مجلس، در گفتوگو با «ایران»، تأکید میکند: «زیرساختهای خودروهای برقی در ایران اگرچه هنوز به وضعیت ایدهآل نرسیده، اما درحالتوسعه است و نباید آن را مانعی برای افزایش خودروهای برقی و کممصرف تلقی کرد.» او با اشاره به بازدید اخیر خود از مرکز توسعه خودروهای برقی و زیرساختهای شرکت مپنا، میگوید: «در روزهای اخیر بازدیدی از مرکز خودروهای برقی و زیرساختهای مپنا با تعدادی از نمایندگان مجلس داشتیم. توسعه جایگاههای شارژ بهخوبی آغاز شده و این جایگاهها حتی از تهران هم فراتر رفتهاند. مسیر توسعه جایگاههای خودروهای برقی در کشور شروع شده و در این زمینه بنبستی وجود ندارد.»
او درعینحال تأکید میکند که تعداد این جایگاهها باید افزایش یابد، اما معتقد است مسأله اصلی، تصمیمگیری در سطح کلان است. سپهوند میگوید: «لازم است مجوز واردات انبوه خودروهای برقی-هیبریدی صادر شود. مهم این است که تصمیم بگیریم به سمت استفاده از خودروهای برقی و هیبریدی برویم و همزمان با این تصمیم زیرساخت آن رشد پیدا کند.»
ترویج استفاده از خودروهای برقی میتواند به کاهش آلایندگی و حرکت به سمت سوختهای پاک کمک کند، موضوعی که نمیتوان آن را نادیده گرفت. سپهوند در این زمینه هم میگوید: «ما باید به سمت استفاده از خودروهای برقی و حتی انرژیهایی مانند خورشیدی حرکت کنیم تا مصرف بنزین و گازوئیل، بویژه در کلانشهرها، کاهش پیدا کند. این موضوع برای کلانشهرهایی مثل تهران که با آلودگی هوا دستوپنجه نرم میکنند اهمیت بالایی دارد. متأسفانه آمار بالایی از مردم ما در اثر آلودگی دچار بیماری یا حتی مرگ میشوند.»
یکی دیگر از نگرانیهای رایج درباره خودروهای برقی، مصرف برق آنها در شرایط ناترازی انرژی است. اگرچه کارشناسان معتقدند تعداد این خودروها آنقدر نیست که اثر محسوسی بر مصرف برق کشور داشته باشد، اما این دغدغه در ذهن مصرفکنندگان باقی است. عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی در این باره توضیح میدهد: «ما به همان اندازه که ناترازی برق داریم، ناترازی بنزین هم داریم. درحال حاضر سالانه حدود شش میلیارد دلار بنزین وارد میکنیم. اگر همین رقم در بخش برق سرمایهگذاری شود، میتواند بخش زیادی از مشکلات را حل کند و همزمان هوای پاکتری برای شهرها به همراه داشته باشد.»
ایمنی؛ حلقه گمشده صنعت خودرو
علاوه بر مصرف سوخت و آلودگی هوا، ایمنی خودروها نیز یکی از محورهای اصلی این موضوع است. سپهوند میگوید: «سالانه حدود ۲۰ هزار نفر در تصادفات جادهای جان خود را از دست میدهند و هزاران نفر دچار نقص عضو میشوند. این تلفات بالا به این دلیل است که خودروهای ما از ایمنی لازم برخوردار نیستند. خودروهای داخلی هم مصرف بالایی دارند و هم ایمنی پایینی. خود خودروسازان میگویند زیانده هستند؛ اگر صنعتی زیانده است، چرا بار آن باید بر دوش مردم و دولت بماند؟ بنابراین لازم است با واردات خودروهای ایمن هم ایمنی ارتقا پیدا کند و هم انگیزه خودروسازان داخلی برای رقابت افزایش یابد.»
تعرفه واردات همچنان محل مناقشه
مجلس در یک سال گذشته تلاش کرده تعرفه واردات خودرو را کاهش دهد. یکی از دلایل اصلی این رویکرد، حرکت به سمت انرژی پاک و کاهش آلودگی هواست. سال گذشته تعرفه ۶۰ درصدی با مخالفت مجمع تشخیص مصلحت به سرانجام نرسید و امسال نیز نمایندگان تأکید دارند که افزایش تعرفه، به ضرر مصرفکنندگان است. عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی میگوید: «مجلس و وزارت صمت قصد دارند همان مسیر سال گذشته را ادامه و تعرفهها را کاهش دهند تا حمایت از خودروهای پاک و کممصرف انجام شود. مردم حق دارند خودروی ایمن سوار شوند. نظر مجلس این است که تعرفههای سال گذشته تمدید شود؛ برای خودروهای هیبرید ۱۵ درصد و برای خودروهای تمامبرقی همان چهار درصد. مجلس و دولت نگاه مثبتی دارند و امیدواریم سایر نهادها نیز همراهی کنند.»
رقابت؛ راه نجات تولید داخل
سپهوند به مصرف بالای سوخت خودروهای داخلی نیز اشاره میکند: «امروز مصرف سوخت بسیاری از خودروهای تولید داخل حدود ۱۱ لیتر است. این عدد قابل قبول نیست و نیاز به تغییر تکنولوژی دارد.» او معتقد است، با افزایش واردات میتوان خودروسازان داخلی را به سمت افزایش ایمنی و کاهش مصرف سوخت سوق داد. بنابراین، ورود خودروهای برقی و هیبرید به ایران، تصمیمی سخت اما ناگزیر است. این مسیر پاسخی است به بحران آلودگی هوا، مصرف بالای سوخت، ناایمنی خودروها و فشار اقتصادی ناشی از واردات بنزین. هرچند چالش زیرساخت وجود دارد، اما تجربه جهانی نشان داده است که زیرساخت، در سایه تصمیم و اراده شکل میگیرد، نه در انتظار آن. سپهوند با اشاره به روند رو به رشد ایجاد ایستگاههای شارژ تأکید میکند: «با صدور مجوز واردات انبوه خودروهای برقی و هیبریدی، هم توسعه زیرساخت سرعت خواهد گرفت و هم فرهنگ عمومی استفاده از این خودروها تقویت میشود.»
منبع: روزنامه ایران