به گزارش اکو اقتصاد، بازار سرمایه امروز شنبه، ۸ شهریور ۱۴۰۴، شاهد روزی پرتحرک و پرهیجان بود؛ روزی که با جدال «دست به ماشهها» آغاز شد و در نهایت با نشانههایی از بازگشت خوشبینی و تثبیت قیمتها به پایان رسید. ابتدای معاملات، ترس و هیجان ناشی از خبرهای منفی باعث فشار فروش در بسیاری از نمادها شد و جو بازار را منفی و سنگین کرد. اما رفتهرفته، بخش دوم فعالان بازار که شامل خریداران مردد و نوسانگیران کوتاهمدت بود، وارد میدان شدند و روند بازار را آرامتر کردند.
یکی از عوامل مهم این تغییر وضعیت، پیشخور شدن خبرهای منفی پیش از شروع هفته بود. بازار روز چهارشنبه با تمرکز بر احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه و رشد نرخ دلار توانسته بود بخشی از ریسکها را در قیمتها لحاظ کند. این پیشخور شدن، باعث شد که امروز بازار حتی در مواجهه با اخبار منفی نیز مقاومت نسبی نشان دهد. بهویژه در گروه شرکتهای اهرمی، وضعیت قیمتها با گذر زمان بهبود یافت و زمینه برای بازگشت نسبی خوشبینی فراهم شد.
نرخ ارز یکی دیگر از عوامل تعیینکننده وضعیت بازار بود. طی چند روز گذشته، دلار مسیر صعودی خود را آغاز کرده و از کانال ۹۰ هزار تومان رها شد و بالای ۱۰۰ هزار تومان تثبیت شد. بسیاری این محدوده را به عنوان کانال جدید ارزی میدانند. بازار سرمایه در هفتههای گذشته وزن بیشتری به تحولات سیاسی داده بود، اما اکنون توجه بیشتری به متغیرهای دلاری و بنیادی نشان میدهد. به نظر میرسد که یک رالی کوتاهمدت موقت در بازار، تحت تاثیر رشد نرخ دلار و گزارشهای مثبت شرکتها، محتمل باشد. با این حال، ریسکهای سیاسی همچنان به عنوان وزنهای سنگین بر بازار باقی مانده و احتمال فشار فروش دوباره با نزدیک شدن به پایان مهلت ۳۰ روزه وجود دارد.
از نظر تحلیلگران، رشد نرخ ارز میتواند بازار سرمایه را در کوتاهمدت بهبود دهد، اما استمرار این روند بستگی مستقیم به رفتار دولت در سیاستهای ارزی دارد. در صورتی که دولت نرخ ارز را کنترل کند و سیاستهای سرکوبگرانه ادامه یابد، بازار سرمایه نخواهد توانست با بازارهای رقیب مانند طلا، دلار و اوراق درآمد ثابت رقابت کند. اما هرگونه تغییر مثبت در الگوهای حکمرانی و سیاستهای اقتصادی، بهویژه در مواجهه با تحریمها، میتواند به رشد انفجاری و چشمگیر بازار منجر شود.
در کنار عوامل ارزی و سیاسی، دو عامل دیگر نیز امروز به بازار کمک کردند. نخست، آغاز برنامه سازمان بورس برای تثبیت و توسعه بازار از طریق انتشار گسترده اوراق اختیار تبعی است. این ابزار میتواند نقش حمایتی و تثبیتکننده قیمتها را ایفا کند و با پر کردن خشاب صندوقهای تثبیت، نقاط جذاب قیمتی و حمایتی را تقویت نماید. دوم، انتشار گزارشهای شهریور شرکتهاست که اطلاعات مثبت و بنیادی زیادی در دل خود دارند. اگر این گزارشها مشابه گزارشهای تیر و مرداد باشد، بسیاری از نمادها در محدودهای جذاب از نظر نسبت P/E و حاشیه سود قرار میگیرند.
بررسی دادههای بنیادی نشان میدهد که بیش از ۱۵۰ تا ۲۰۰ نماد P/E فوروارد زیر ۵ دارند؛ موضوعی که در تاریخ بازار بیسابقه است. این اعداد نشان میدهد که بازار در یکی از ارزندهترین نقاط خود قرار دارد و اگر ریسکهای سیاسی کاهش یابد، پتانسیل رشد سریع و شارپ وجود دارد. با این حال، تجربه سالهای گذشته نشان داده است که دولت معمولاً سیاستهای حمایتی را به درستی اجرا نمیکند و بازدهی بازار تحت فشار تصمیمات کلان اقتصادی محدود شده است.
همچنین، بازدهی بازارهای رقیب مانند طلا و صندوقهای طلا و حتی اوراق درآمد ثابت، رشد قابل توجهی داشته و توجه سهامداران را به خود جلب کرده است. این موضوع باعث شده که بسیاری از سرمایهگذاران محتاط به سمت این بازارها حرکت کنند و بخش نقدینگی بازار سرمایه کاهش یابد.
با وجود تمام این فشارها، کارشناسان معتقدند که حفظ و توجه به گزارشهای بنیادی شرکتها، میتواند چراغ راه سرمایهگذاران باشد. انتخاب نمادهای با بنیاد قوی و دوری از هیجان و نوسانات کوتاهمدت، راهکار منطقی برای مدیریت ریسک و بهرهبرداری از فرصتهای موجود در بازار است. به بیان دیگر، حتی در شرایط پرریسک، بازار سرمایه میتواند بازدهی مناسبی داشته باشد، اما تنها با شناخت دقیق شرایط و استفاده از ابزارهای تحلیلی و حمایتی ممکن است.
در نهایت، ارزش دلاری بازار سرمایه ایران به زیر ۹۰ میلیارد دلار کاهش یافته است؛ یعنی حدود ۸۰ درصد کمتر از سقف تاریخی و ۵۵ درصد کمتر از میانگین تاریخی. این موضوع نشان میدهد که ریسکهای سیاسی و تحریمها همچنان عامل اصلی محدودکننده رشد بازار هستند. هرگونه نشانه کاهش این ریسکها یا تغییر مثبت در سیاستهای اقتصادی و ارزی، میتواند بازار را به سرعت به سمت رالی صعودی هدایت کند.
بنابراین، جمعبندی امروز بازار نشان میدهد که:
-
بازار سرمایه هنوز در نقطهای جذاب و ارزنده قرار دارد.
-
رفتار دولت در نرخ ارز و سیاستهای اقتصادی نقش کلیدی در مسیر آینده بازار دارد.
-
انتشار گزارشهای مثبت و استفاده از ابزارهای حمایتی میتواند به تثبیت بازار کمک کند.
-
ریسکهای سیاسی و تحریمها همچنان تهدید اصلی بازار هستند و نوسانات بازار تحت تاثیر خبرهای سیاسی ادامه خواهد داشت.
در مجموع، بازار امروز پس از روزی پرهیجان و فشار فروش اولیه، با نشانههایی از بازگشت خوشبینی و تثبیت نسبی قیمتها به پایان رسید و در شرایط فعلی، سرمایهگذاران با هوشیاری و توجه به اخبار و گزارشهای بنیادی میتوانند فرصتهای جذابی را در کوتاهمدت بهرهبرداری کنند.
فاطمه حاج علی