به گزارش اکو اقتصاد
در حالی که تنها مدت کوتاهی تا پایان سال ۱۴۰۴ باقی مانده، واگذاری شرکت سایپا به بخش خصوصی به عنوان یکی از مهمترین اخبار و تحولات صنعت خودروسازی کشور مطرح شده است. این تصمیم در چارچوب برنامههای کلان اقتصادی و سیاستهای توسعهای دولت اتخاذ شده و هدف اصلی آن افزایش کارایی، ارتقای کیفیت تولید و ایجاد فضای رقابتی در بازار خودرو عنوان شده است. دولت پیش از این نیز روند واگذاری در صنعت خودرو را با عرضه سهام ایرانخودرو آغاز کرده و اکنون سایپا به عنوان دومین خودروساز بزرگ کشور در مسیر مشابهی قرار گرفته است.
با این حال، تجربه واگذاریهای گذشته در برخی صنایع، تردیدها و نگرانیهایی را درباره نتایج این فرآیند ایجاد کرده است. برخی کارشناسان معتقدند در مواردی، خصوصیسازی نهتنها منجر به افزایش بهرهوری نشده، بلکه بیشتر به سود گروهی محدود از سرمایهگذاران بزرگ تمام شده است. از همین رو، بسیاری از فعالان صنعت خودرو بر این باورند که واگذاری سایپا باید با دقت و حساسیت بیشتری انجام شود تا منافع ملی و آینده تولید داخلی حفظ شود.
در این میان، سه شرط اساسی برای واگذاری موفق سایپا مطرح شده است. نخستین شرط، واگذاری این شرکت به خریدارانی است که دانش، تجربه و شناخت کافی از صنعت خودروسازی داشته باشند. صرف برخورداری از منابع مالی کافی نمیتواند تضمینکننده موفقیت در مدیریت چنین مجموعه بزرگی باشد. خریدار باید با ساختار تولید خودرو، زنجیره تأمین، فناوریهای مورد نیاز و چالشهای این صنعت آشنا باشد تا بتواند مسیر توسعه و بهبود عملکرد سایپا را هموار کند.
دومین شرط، جلوگیری از شکلگیری انحصار و حفظ رقابت در صنعت خودرو است. بر این اساس، خریداران احتمالی نباید بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم در شرکت ایرانخودرو سهامدار باشند. زیرا در صورت وقوع چنین شرایطی، بخش عمدهای از صنعت خودروسازی کشور در اختیار یک جریان یا گروه خاص قرار خواهد گرفت که این موضوع میتواند رقابت را تضعیف کرده و به انحصار بیشتر منجر شود. چنین انحصاری نهتنها به زیان مصرفکنندگان است، بلکه روند توسعه و نوآوری در صنعت خودرو را نیز با خطر مواجه میکند.
سومین شرط مهم، واگذاری سایپا به مجموعهای با رویکرد تولیدی است، نه صرفاً بازرگانی. هدف اصلی از خصوصیسازی، افزایش ظرفیت تولید، بهبود کیفیت محصولات و تقویت داخلیسازی قطعات است، نه افزایش واردات یا وابستگی بیشتر به خارج از کشور. در شرایطی که صنعت خودرو طی دهههای گذشته با چالشهایی مانند عقبماندگی فناوری و وابستگی به واردات مواجه بوده، این واگذاری میتواند فرصتی برای تغییر مسیر و تقویت تولید داخلی باشد.
در مجموع، واگذاری سایپا میتواند نقطه عطفی در تحول صنعت خودرو کشور باشد، مشروط بر آنکه با رعایت اصول شفافیت، رقابتپذیری و حمایت از تولید داخلی انجام شود. موفقیت این واگذاری نهتنها بر آینده سایپا، بلکه بر کل صنعت خودروسازی و اقتصاد کشور تأثیرگذار خواهد بود.