به گزارش اکو اقتصاد، بررسی آمارهای معاملاتی نشان میدهد که ارزش معاملات بازار به محدوده ۳۷,۵۰۰ میلیارد تومان رسیده است. این رقم به معنای عبور رسمی از رکورد ریالی ارزش معاملات در سال ۱۳۹۹ پس از یک دوره رکود ۶ ساله است. هرچند این شاخص به لحاظ ارزش دلاری همچنان فاصله معناهداری با اوج قبلی خود دارد، اما گستردگی حجم ریالی معاملات، گواهی بر زنده بودن و نقدشوندگی بالای بازار در شرایط کنونی است.
در سمت مقابل، جریان پول حقیقی با خروج ۶,۹۰۰ میلیارد تومانی از سهام و صندوقهای سهامی همراه بود. این میزان خروج پول، رکورد جدیدی را در سال ۱۴۰۵ ثبت کرد؛ با این حال، نگاهی به روند تاریخی بازار نشان میدهد که در سال ۱۴۰۴ (بهویژه پس از جنگ ۱۲ روزه و همچنین طی ماههای دی و بهمن) بازار روزهایی با خروج پول شدیدتر را نیز تجربه کرده بود.
تمایز رفتاری بازار؛ پویایی در غیاب حمایتهای دستوری
نکته متمایز و حائز اهمیت در معاملات امروز این بود که بازار با صفهای فروش قفلشده و یکدست مواجه نشد. بالا ماندن حجم و ارزش معاملات در شرایطی رقم خورد که صندوقهای حمایتی مداخله سنگینی در بازار نداشتند؛ چراکه نمادهای بزرگ و شاخصساز با حجم معاملات شگفتانگیزی روبهرو نشدند و بار اصلی جابهجایی نقدینگی بر دوش نمادهای کوچک و متوسط بازار بود.
از این رو، میتوان بازار امروز را بازاری کاملاً زنده، پویا و خاص توصیف کرد. برخلاف ادوار گذشته که خروج پولهای سنگین معمولاً در روزهای حمایت یکطرفه حقوقیها و در بستر معاملات کمحجم رخ میداد، امروز چرخش نقدینگی در بستر معاملاتی روان انجام شد.
فرصت خرید یا بازارهای دوگانه؟
پاسخ بازار به تشدید تنشهای نظامی غافلگیرکننده اما از منظر تحلیلگران منطقی بود. با وجود مواجهه مستقیم نظامی و بروز تنشها در حواشی پایتخت، بازار سرمایه کارایی خود را حفظ کرد و به پناهگاهی برای بازآرایی سبدهای سرمایهگذاری تبدیل شد. از یک سو، معاملهگرانی که طی هفتههای اخیر از رالی بازار جا مانده بودند، از فرصت عرضه نمادها برای خرید استفاده کردند و از سوی دیگر، گروهی از سهامداران اقدام به شناسایی سود کردند.
در این میان، صنایع بازار به دو دسته عمده تقسیم شدند:
*صنایع تحت فشار: گروههای بزرگ مانند خودرو، پالایش، کانیهای فلزی و شیمیایی که در روزهای گذشته نیز از لیدری بازار بازمانده بودند یا به دلیل وابستگی به شرایط کلان و ریسک تنشهای نظامی با فشار فروش مواجه شدند، روز ضعیفی را پشت سر گذاشتند.
*صنایع تابآور و تقاضامند: گروههایی نظیر دارو، سیمان، صنایع غذایی، زراعت و بخشهای پاییندستی صنعت فولاد و فلزات رنگی شرایط مساعدی را تجربه کردند و با استقبال خریداران روبهرو شدند.
راهبرد پیشنهادی برای روزهای آینده: بازآرایی پورتفو با چاشنی کنترل ریسک
با توجه به محقق شدن ریسکهای سیاسی و نظامی، بازنگری در استراتژیهای معاملاتی برای روزهای پیشرو الزامی است. در این راستا سه توصیه کلیدی به سرمایهگذاران پیشنهاد میشود:
> ۱. کاهش اهرم و کنترل ریسک اعتبار:
> بخش عمدهای از خروج پول حقیقی در معاملات امروز، ناشی از تسویه اختیاری یا اجباری معاملهگران اعتباری برای کاهش ریسک کالمارجین بود. سبک کردن وزن سهام پورتفو و تسویه بخشی از اعتبارات در شرایط کنونی، اقدامی عقلانی جهت مصونسازی سرمایه محسوب میشود.
> ۲. تفکیک صنایع و تمرکز بر گروههای پدافندی:
> سرمایهگذاران باید به سمت صنایعی حرکت کنند که کمترین آسیب را از رکود احتمالی، سودآوری رو به کاهش، افت تقاضا و سیستم قیمتگذاری دستوری میبینند.
> *صنعت غذا و دارو: گزینههای تولیدکننده روغن، بیسکویتسازان و بهویژه شرکتهای پخش دارویی به دلیل پایداری در سودآوری، پتانسیل بالایی دارند.
> *صنعت سیمان: نمادهایی که دارای نسبت قیمت به درآمد آیندهنگر (P/E Forward) پایینی هستند، توان صادراتی منطقهای دارند و از سیاست تقسیم سود بالا پیروی میکنند، گزینههای جذابی خواهند بود.
> ۳. محوریت «مجمع» و «رشد سودآوری»:
> با توجه به نزدیک شدن به فصل مجامع (طی یک ماه آینده)، استراتژی خرید باید بر دو اصل استوار باشد: میزان تقسیم سود شرکتها و چشمانداز رشد سودآوری*. برای نمونه، گروههای دارویی و غذایی از منظر رشد سودآوری و گروه سیمانی از منظر نرخ تقسیم سود بالا قابل توجه هستند.> ### دورنمای فعالیت بازارآینده کوتاهمدت بازار سرمایه به میزان و شدت تداوم درگیریهای نظامی بستگی خواهد داشت. طبق ضوابط و اظهارات پیشین مقامات نظارتی سازمان بورس، در صورت تشدید تنشها و درگیر شدن جدی زیرساختهای شهری، احتمال توقف موقت معاملات بورس وجود دارد. اما در صورت فروکش کردن موج اول تنشها یا مدیریت درگیریها، بازار به فعالیت خود ادامه خواهد داد و در آن سناریو، سهام بنیادی و شرکتهای تابآور، پیشرانهای اصلی حرکت بازار خواهند بود.