به گزارش اکواقتصاد، در شرایطی که قیمت طلا به سطوح بیسابقهای رسیده و خرید آن برای بسیاری از مردم دشوار شده است، نقره به یکی از گزینههای محبوب سرمایهگذاری تبدیل شده است. افزایش قیمت جهانی نقره در ماههای اخیر نیز باعث شده توجه سرمایهگذاران خرد و حتی برخی سرمایهگذاران حرفهای به این فلز گرانبها جلب شود. اما برخلاف انتظار، بازار فیزیکی نقره در ایران با چالشها و ابهامات متعددی روبهرو است؛ بهطوری که بسیاری از خریداران نمیدانند چرا برای یک گرم نقره در شمشهای مختلف باید قیمتهای متفاوتی پرداخت کنند.
بررسی وضعیت بازار نشان میدهد که نبود یک مرجع رسمی برای اعلام قیمت روز نقره، یکی از مهمترین عوامل ایجاد سردرگمی در میان خریداران است. در حالی که قیمت طلا بهصورت روزانه و شفاف اعلام میشود، بازار نقره همچنان فاقد سازوکار مشخصی برای اطلاعرسانی قیمتهاست. این موضوع باعث شده هر فروشنده بر اساس شرایط بازار، موجودی کالا و نوع برند، نرخ متفاوتی را به مشتریان ارائه دهد.
براساس این گزارش، تفاوت میان شمشهای ایرانی و خارجی یکی از دلایل اصلی اختلاف قیمتهاست. شمشهای خارجی، بهویژه نمونههای سوئیسی، به دلیل کیفیت بالاتر، ظاهر بهتر، بستهبندی استاندارد و اعتبار برند، با قیمت بیشتری معامله میشوند. در مقابل، شمشهای تولید داخل اگرچه از نظر عیار در سطح قابل قبولی قرار دارند، اما از نظر کیفیت ظاهری و اعتبار برند نتوانستهاند جایگاه مشابهی در میان سرمایهگذاران پیدا کنند.
در میان برندهای خارجی، شمشهای سوئیسی بیشترین تقاضا را دارند و همین موضوع باعث شده اختلاف قیمت قابل توجهی میان آنها و سایر محصولات بازار به وجود آید. بسیاری از خریداران حاضرند برای خرید این برندها مبلغ بیشتری پرداخت کنند، زیرا آنها را گزینهای مطمئنتر برای سرمایهگذاری میدانند.
از سوی دیگر، برخی تصمیمات و محدودیتهای ایجادشده در بازار نیز به افزایش قیمتها دامن زده است. یکی از موضوعات بحثبرانگیز، محدودیت عرضه شمشهای نقره با وزن کمتر از یک کیلوگرم است. این مسئله موجب شده دسترسی به شمشهای کوچکتر دشوارتر شود و در نتیجه قیمت آنها تحت تأثیر کمبود عرضه افزایش یابد. بسیاری از فعالان بازار معتقدند این شرایط زمینه ایجاد حباب قیمتی را در برخی محصولات فراهم کرده است.
عامل دیگری که بر وضعیت بازار تأثیر گذاشته، کاهش ورود شمشهای خارجی به کشور است. در سالهای گذشته بخشی از شمشهای نقره از طریق مسافران یا مسیرهای تجاری منطقهای وارد بازار ایران میشد، اما محدودیتهای اخیر و کاهش حجم مبادلات باعث شده عرضه این محصولات کاهش پیدا کند. نتیجه این اتفاق، افزایش کارمزدها و رشد فاصله میان قیمت واقعی نقره و قیمت نهایی پرداختی توسط خریداران بوده است.
در حال حاضر برخی فروشندگان علاوه بر قیمت نقره، مبالغ قابل توجهی را بهعنوان کارمزد دریافت میکنند. این کارمزدها در برخی موارد آنقدر افزایش یافته که سهم قابل توجهی از هزینه نهایی خرید را تشکیل میدهد. همین مسئله باعث شده بسیاری از خریداران در زمان فروش مجدد با چالش مواجه شوند و نتوانند سرمایه خود را با همان شرایط اولیه نقد کنند.
یکی دیگر از نگرانیهای موجود در بازار، افزایش نمونههای تقلبی است. کارشناسان هشدار میدهند که رشد تقاضا برای نقره باعث شده برخی افراد سودجو نیز وارد این حوزه شوند و محصولات غیراستاندارد یا تقلبی را به بازار عرضه کنند. به همین دلیل خریداران باید تنها از مراکز معتبر خرید کرده و به اصالت و گواهی محصولات توجه ویژه داشته باشند.
بررسیها نشان میدهد مشکلات بازار نقره در ایران بیش از آنکه به نوسانات جهانی این فلز مرتبط باشد، ناشی از نبود نظارت کافی، کمبود شفافیت و نبود یک سازوکار مشخص برای قیمتگذاری است. در حالی که تقاضا برای سرمایهگذاری در نقره روزبهروز افزایش پیدا میکند، همچنان متولی مشخصی برای ساماندهی این بازار دیده نمیشود.
براین اساس، اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، ریسک سرمایهگذاری در بازار نقره افزایش خواهد یافت. افزایش کارمزدها، اختلاف شدید قیمت میان برندها، کمبود برخی محصولات، احتمال وجود کالاهای تقلبی و نبود مرجع رسمی قیمتگذاری، همگی عواملی هستند که میتوانند اعتماد سرمایهگذاران را تحت تأثیر قرار دهند.
با توجه به رشد روزافزون تقاضا، به نظر میرسد زمان آن فرا رسیده که بازار نقره نیز همانند بازار طلا از شفافیت بیشتری برخوردار شود؛ در غیر این صورت، آشفتهبازار نقره همچنان به یکی از پرابهامترین بازارهای سرمایهگذاری در کشور تبدیل خواهد ماند.