به گزارش اکواقتصاد، غلامرضا میری، نایب رئیس شورای ملی زعفران، در تشریح وضعیت صادرات زعفران گفت: «از ابتدای سال تا پایان مهرماه، صادرات زعفران حدود ۷۰ درصد رشد داشت و بازار جهانی با حجم قابل توجهی از زعفران ایرانی روبهرو شد؛ اما در آبان ماه رشد صادرات به حدود ۵۰ درصد کاهش یافت و در آذرماه به دلیل شوک قیمتی، صادرات تقریبا متوقف شد.» وی افزود که مجموع رشد صادرات تا پایان آذرماه سال جاری در مقایسه با سال گذشته، تنها ۱۵ درصد بوده است.
به گفته میری، علت اصلی این کاهش، افزایش ناگهانی قیمت زعفران در بازار داخلی بود. تا پایان مهرماه، قیمت هر کیلوگرم زعفران در بازار ایران بین ۶۳ تا ۸۷ میلیون تومان متغیر بود؛ اما در آبان ماه قیمتها تقریباً ۱۰۰ درصد افزایش یافت. این جهش ناگهانی، خریداران خارجی را نسبت به خرید محصول ایرانی محتاط کرد و میزان سفارشها به شدت کاهش یافت.
رئیس اتحادیه صادرکنندگان زعفران خراسان رضوی نیز با تأکید بر اینکه اکنون بازار دوباره به ثبات نسبی رسیده است، گفت: «قیمت زعفران در ایران برای خریداران خارجی اکنون از حدود ۱۱۰۰ دلار شروع و بسته به نوع محصول تا ۱۵۰۰ دلار نیز میرسد. این محدوده قیمتی، هنوز بالاتر از ظرفیت خرید برخی مشتریان خارجی است اما روند ثبات قیمتها امیدبخش است.»
میری همچنین به کاهش تولید زعفران طی سال جاری اشاره کرد و افزود: «کاهش تولید نیز یکی دیگر از عواملی است که حجم صادرات را تحت تاثیر قرار داده است. ترکیب کاهش تولید و افزایش قیمت، باعث شد تا بازار جهانی برای مدتی از خرید زعفران ایران فاصله بگیرد.»
کارشناسان صنعت زعفران بر این باورند که ایران با داشتن بیش از ۹۰ درصد تولید جهانی زعفران، همچنان جایگاه اول صادرات این محصول را در اختیار دارد؛ اما مدیریت قیمت داخلی و همزمان، تامین نیاز بازار خارجی، نیازمند سیاستگذاری دقیق است. افزایش سریع قیمتها بدون هماهنگی با بازارهای هدف، میتواند به کاهش تقاضا و افت صادرات منجر شود، همانطور که در دو ماه پایانی سال جاری مشاهده شد.
از سوی دیگر، بازگشت ثبات قیمت و تمایل خریداران خارجی به سفارش زعفران ایران، نشان میدهد بازار جهانی هنوز به کیفیت و اصالت زعفران ایرانی اعتماد دارد. به گفته میری، «با وجود کاهش صادرات در آبان و آذر، خریداران خارجی به دنبال بازگشت به خرید از ایران هستند و انتظار میرود در ماههای آینده روند صادرات بهبود یابد.»
به گفته فعالان این صنعت، صادرات زعفران علاوه بر ارزش اقتصادی بالا، نقش مهمی در ارزآوری کشور و تأمین اشتغال در مناطق تولیدکننده ایفا میکند. هرگونه شوک قیمتی یا کاهش تولید، میتواند تبعات مستقیم بر درآمد کشاورزان و صادرکنندگان داشته باشد و نیازمند تدابیر حمایتی دولت و نهادهای مرتبط است.
در نهایت، تجربه سال جاری نشان میدهد که برای حفظ جایگاه ایران در بازار جهانی زعفران، توازن میان قیمت داخلی و تقاضای خارجی ضروری است. با مدیریت درست بازار و تثبیت قیمتها، امکان بازگشت صادرات به سطوح بالاتر و جبران کاهشهای اخیر وجود دارد و ایران میتواند همچنان طلای سرخ خود را در سطح جهانی حفظ کند.