نشانه‌های مازاد عرضه یا چرخش احتیاطی اوپک‌پلاس؟

به گزارش اکو اقتصاد، قیمت نفت در معاملات روز سه‌شنبه کاهش یافت؛ زیرا تصمیم تازه اوپک‌پلاس برای توقف افزایش تولید در سه‌ماهه نخست سال آینده میلادی از سوی بازار به‌عنوان نشانه‌ای از مازاد عرضه تعبیر شد. سرمایه‌گذاران که پیش‌تر انتظار داشتند روند افزایش تولید ادامه یابد، این تغییر مسیر را علامتی از نگرانی درون گروه نسبت به چشم‌انداز تقاضا تلقی کردند.

بر اساس داده‌های بازار، بهای قراردادهای آتی نفت برنت با ۱۵ سنت یا ۰.۲ درصد افت، به ۶۴.۷۴ دلار در هر بشکه رسید. نفت خام آمریکا (WTI) نیز با کاهش مشابهی به ۶۰.۹۱ دلار در هر بشکه معامله شد.

اوپک‌پلاس که از ماه آوریل تاکنون حدود ۲.۹ میلیون بشکه در روز به تولید خود افزوده است — معادل ۲.۷ درصد از عرضه جهانی — در نشست روز یکشنبه تصمیم گرفت افزایش اندک ماه دسامبر را حفظ کند، اما برنامه افزایش بیشتر در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۵ را متوقف سازد. این تصمیم در حالی اتخاذ شد که نشانه‌های فزاینده‌ای از احتمال مازاد عرضه در بازار جهانی دیده می‌شود.

سورو سارکار، رئیس تیم انرژی بانک DBS، معتقد است که بازار این تصمیم را «اولین اذعان رسمی اوپک‌پلاس به خطر مازاد عرضه» می‌داند. او افزود: «این گروه در ماه‌های گذشته نسبت به رشد تقاضا خوش‌بین بود، اما اکنون نشانه‌هایی از احتیاط در تصمیم‌گیری‌های آن دیده می‌شود.»

با این حال، همه تحلیل‌گران با سناریوی مازاد عرضه موافق نیستند. برخی مدیران شرکت‌های بزرگ انرژی اروپا در اظهاراتی تازه، پیش‌بینی شکل‌گیری مازاد عرضه بزرگ در سال آینده را زیر سؤال بردند. آنان با اشاره به افزایش مصرف در آسیا و کند شدن رشد تولید در برخی مناطق کلیدی، از تداوم توازن نسبی در بازار سخن گفتند.

در واشنگتن نیز، جیمز دنلی، معاون وزارت انرژی آمریکا، اعلام کرد انتظار ندارد در سال ۲۰۲۶ مازاد عرضه رخ دهد و تأکید کرد که تغییرات در سمت عرضه و تقاضا می‌تواند در بازه کوتاه‌مدت جبران شود.

چهار منبع آگاه در اوپک‌پلاس به خبرگزاری‌ها گفته‌اند که تصمیم برای توقف افزایش تولید، تحت تأثیر درخواست روسیه اتخاذ شد. مسکو به دلیل دشواری در افزایش صادرات نفت در سایه تحریم‌های غرب، از اعضای دیگر خواست روند افزایشی را متوقف کنند. تحریم‌های تازه آمریکا و بریتانیا علیه غول‌های نفتی روس‌نفت و لوک‌اویل در ماه اکتبر، فشار بر صادرات روسیه را افزایش داده است.

در همین حال، بانک جی‌پی‌مورگان در گزارشی تأکید کرد که با وجود تحریم‌ها، تولیدکنندگان روسی احتمالاً فعالیت خود را ادامه خواهند داد و تأثیر این محدودیت‌ها بر عرضه جهانی محدود خواهد بود. اما تینا تِنگ، تحلیل‌گر مستقل بازار انرژی، هشدار داد که همین تحریم‌ها می‌توانند در کوتاه‌مدت مانع افت شدیدتر قیمت‌ها شوند، زیرا بخشی از عرضه روسیه را موقتاً از بازار دور نگاه می‌دارند.

اکنون نگاه بازارها به آمار هفتگی ذخایر نفت خام آمریکا دوخته شده است. داده‌های مؤسسه نفت آمریکا (API) قرار است به‌زودی منتشر شود و یک نظرسنجی مقدماتی رویترز نشان می‌دهد که احتمالاً ذخایر نفت خام در هفته گذشته افزایش یافته است. چنین نتیجه‌ای، در صورت تأیید، می‌تواند فشار بیشتری بر قیمت‌ها وارد کند و سناریوی مازاد عرضه را تقویت نماید.