رشد عملیاتی مؤسسه اعتباری ملل در مهر ۱۴۰۴/ عبور درآمد تسهیلات از ۵۶ هزار میلیارد ریال

مقایسه ارقام هفت‌ماهه نخست سال مالی ۱۴۰۴ نشان می‌دهد ملل در حال تثبیت یک سبد درآمدی چندلایه است. این مؤسسه تا پایان شهریور حدود ۴۹ هزار و ۵۸۰ میلیارد ریال از محل تسهیلات، نزدیک به ۷ هزار و ۹۵۰ میلیارد ریال از محل سپرده‌گذاری، حدود هزار و ۴۰۰ میلیارد ریال از اوراق بدهی، بیش از دو هزار و ۱۵۰ میلیارد ریال از سرمایه‌گذاری‌ها و حدود سه هزار و ۳۷۰ میلیارد ریال از کارمزدها درآمد شناسایی کرده بود. این ارقام با اضافه‌شدن عملکرد مهرماه، تصویر قوی‌تری پیدا کرده‌اند؛ به‌طوری که مجموع درآمد سپرده‌گذاری تا پایان مهر به حدود ۹ هزار و ۶۴۰ میلیارد ریال، درآمد اوراق بدهی به حدود هزار و ۸۶۰ میلیارد ریال و درآمد کارمزدی به نزدیک چهار هزار میلیارد ریال رسیده است.

پرتفوی تسهیلاتی ملل همچنان ستون اصلی درآمد و موتور اصلی خلق جریان نقدی به شمار می‌رود. مانده تسهیلات اعطایی این مؤسسه در پایان مهر ۱۴۰۴ بیش از ۶۳۳ هزار میلیارد ریال اعلام شده است؛ رقمی که نشان می‌دهد ملل نقشی فعال در تأمین مالی بخش‌های مختلف اقتصادی، از تولید و بازرگانی تا خانوار، برعهده دارد. ساختار تسهیلات شامل مجموعه‌ای از عقود اسلامی نظیر مرابحه، قرض‌الحسنه، اجاره به شرط تملیک، فروش اقساطی، مشارکت مدنی و خرید دین است. در این میان، مرابحه با مانده‌ای بیش از ۴۳۹ هزار میلیارد ریال و قرض‌الحسنه با مانده بالای ۱۰۷ هزار میلیارد ریال، سهم پررنگ‌تری در پرتفوی دارند و از یک سو پاسخگوی نیازهای مصرفی و سرمایه در گردش مشتریان، و از سوی دیگر ابزار مهمی برای حمایت از خانوار و کسب‌وکارها هستند.

درآمد شناسایی‌شده از محل این تسهیلات تا پایان مهر به بیش از ۵۶ هزار و ۲۷۰ میلیارد ریال رسیده که حاکی از جریان نقدی مستمر و توان پوشش بخش مهمی از هزینه‌های عملیاتی مؤسسه است. تنها در مهرماه، بیش از ۵۳ هزار و ۷۰۰ میلیارد ریال تسهیلات جدید پرداخت شده و در عین حال بخشی از منابع از محل وصول اقساط به ترازنامه بازگشته است؛ وضعیتی که از گردش سالم پرتفوی و تلاش برای حفظ تعادل بین رشد مانده تسهیلات و مدیریت ریسک اعتباری حکایت دارد.

در کنار تسهیلات، درآمدهای ناشی از سپرده‌گذاری نزد سایر بانک‌ها و مؤسسات مالی نیز جایگاه مهمی در ساختار درآمدی ملل پیدا کرده است. مجموع درآمد سپرده‌گذاری تا پایان مهر به حدود ۹ هزار و ۶۴۰ میلیارد ریال رسیده است؛ عددی که نشان می‌دهد مدیریت مؤسسه تلاش کرده مازاد نقدینگی را به‌صورت هدفمند در کانال‌هایی قرار دهد که ضمن حفظ نقدشوندگی، بازده قابل قبولی نیز ایجاد کند. درآمد اوراق بدهی نیز با رسیدن به حدود هزار و ۸۶۰ میلیارد ریال نسبت به دوره قبل افزایش یافته و در توضیحات گزارش تأکید شده است که این رشد عمدتاً نتیجه افزایش سود اوراق مشارکت بوده است. این موضوع نشان می‌دهد ملل در انتخاب و نگهداری اوراق بدهی، رویکردی مبتنی بر بازده و مدیریت ریسک را دنبال می‌کند.

در حوزه درآمدهای غیرمشاع، سرفصل کارمزدها جایگاه ویژه‌ای دارد. درآمد کارمزد خدمات بانکی تا پایان مهر به حدود سه هزار و ۹۵۰ میلیارد ریال رسیده است. هرچند این رقم در مقایسه با درآمد تسهیلات و سپرده‌گذاری کوچک‌تر به نظر می‌رسد، اما اهمیت استراتژیک دارد؛ زیرا توسعه این سرفصل می‌تواند وابستگی به درآمدهای مشاع را کاهش داده و مؤسسه را به سمت الگوی بانکداری کارمزد محور و ارائه خدمات نوین مالی سوق دهد. گسترش خدمات غیرحضوری، درگاه‌های پرداخت، ابزارهای الکترونیک و سرویس‌های متنوع مالی، زمینه رشد این بخش را در سال‌های آینده فراهم می‌کند.

در بخش منابع، اعتباری ملل تا پایان مهر ۱۴۰۴ بیش از یک میلیون و ۱۴۲ هزار میلیارد ریال سپرده سرمایه‌گذاری در اختیار دارد. ترکیب این سپرده‌ها شامل حدود ۱۳۲ هزار میلیارد ریال سپرده قرض‌الحسنه پس‌انداز ریالی، حدود ۹۰ هزار میلیارد ریال سپرده کوتاه‌مدت و نزدیک به ۸۹۸ هزار میلیارد ریال سپرده بلندمدت یک‌ساله و چندساله و سایر ابزارهاست. این ساختار نشان می‌دهد پایه سپرده‌های پایدار و بلندمدت در این مؤسسه تقویت شده و شرایط مناسبی برای برنامه‌ریزی تسهیلاتی میان‌مدت و بلندمدت فراهم آمده است. مدیریت همزمان حجم سپرده‌ها و نرخ سود پرداختی، نقش کلیدی در کنترل هزینه تمام‌شده پول و حفظ حاشیه سود دارد.

در حوزه سرمایه‌گذاری‌ها نیز رویکرد چابک و فعال ملل قابل‌توجه است. مانده سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت که در پایان شهریور حدود چهار هزار و ۶۸۰ میلیارد ریال بود، در مهرماه به صفر رسیده که در توضیحات، علت آن فروش اسناد خزانه اسلامی دولتی عنوان شده است. این اقدام نشان می‌دهد مؤسسه با آزادسازی بخشی از منابع، در پی چابک‌سازی ترازنامه و تمرکز بیشتر بر حوزه‌هایی است که بازده بالاتر یا هم‌راستاتر با استراتژی اعتباری ملل دارند. در مقابل، سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت با رقمی در حدود ۲۴ هزار و ۵۵۰ میلیارد ریال، به‌عنوان هسته‌ای از دارایی‌های استراتژیک در ترازنامه حفظ شده‌اند تا در میان‌مدت و بلندمدت ایجاد ارزش کنند.

در سمت هزینه‌ها، تا پایان مهر حدود ۱۴۰ هزار و ۴۶۰ میلیارد ریال هزینه سود سپرده‌ها، نزدیک به هزار و ۷۰۰ میلیارد ریال هزینه مالی و حدود سه هزار و ۴۴۰ میلیارد ریال هزینه کارمزد ثبت شده است. در توضیحات گزارش اشاره شده که بخشی از افزایش هزینه‌های مالی ناشی از جریمه اضافه‌برداشت از بانک مرکزی و سود پرداختی بابت بازخرید اوراق مالی (ریپو) بوده است؛ موضوعی که هرچند هزینه‌زا است، اما از سوی دیگر نشان‌دهنده استفاده فعال از ابزارهای نقدینگی برای مدیریت کوتاه‌مدت وجوه نیز محسوب می‌شود.

مجموع داده‌های ارائه‌شده در گزارش مهر ۱۴۰۴ نشان می‌دهد مؤسسه اعتباری ملل در حال حرکت در مسیری است که در آن، پرتفوی تسهیلاتی بزرگ و متنوع، درآمدهای رو به رشد سپرده‌گذاری و اوراق بدهی، پایه قوی سپرده‌های بلندمدت و مدیریت فعال سرمایه‌گذاری‌ها، در کنار یک سبد در حال گسترش از درآمدهای کارمزدی، شاکله اصلی عملکرد را شکل می‌دهند. تداوم این رویکرد و تمرکز بر کنترل هزینه پول، بهبود کیفیت دارایی‌ها و توسعه بیشتر خدمات کارمزدی، می‌تواند در دوره‌های بعدی به تقویت بیشتر جایگاه ملل در شبکه بانکی و بازار سرمایه کشور منجر شود.