به گزارش اکواقتصاد، کاهش قیمت اوراق تسهیلات مسکن در هفته‌های اخیر، هزینه دریافت وام خرید مسکن را به شکل محسوسی کاهش داده و بار دیگر توجه متقاضیان را به این ابزار تأمین مالی جلب کرده است. بر اساس آخرین معاملات انجام‌شده در فرابورس، قیمت هر برگه اوراق تسهیلات مسکن که در دی‌ماه سال جاری به حدود ۱۷۰ هزار تومان رسیده بود، اکنون با کاهش قابل توجه در محدوده ۱۱۵ تا ۱۲۳ هزار تومان معامله می‌شود. این افت قیمت، تأثیر مستقیمی بر هزینه نهایی دریافت تسهیلات داشته است.

در حال حاضر، زوجین ساکن تهران برای دریافت مجموع تسهیلات ۱.۲۸ میلیارد تومانی شامل یک میلیارد تومان وام خرید مسکن و ۲۸۰ میلیون تومان وام جعاله، باید ۲۵۶۰ برگه اوراق خریداری کنند. با در نظر گرفتن قیمت حدود ۱۱۸ هزار و ۹۴۳ تومان برای هر برگه، هزینه خرید این تعداد اوراق به حدود ۳۰۴ میلیون و ۴۹۴ هزار تومان می‌رسد. این در حالی است که همین هزینه در دی‌ماه امسال حدود ۴۳۵ میلیون تومان بود. به عبارت دیگر، متقاضیان اکنون بیش از ۱۳۰ میلیون تومان کمتر برای دریافت همین میزان تسهیلات پرداخت می‌کنند.

وام مسکن از محل اوراق تسهیلات، یکی از مهم‌ترین روش‌های تأمین مالی خرید مسکن برای خانوارها محسوب می‌شود. در این روش، متقاضیان بدون نیاز به سپرده‌گذاری بلندمدت در بانک، می‌توانند با خرید اوراق از بازار سرمایه، امتیاز دریافت وام را به دست آورند. هر برگه اوراق معادل ۵۰۰ هزار تومان وام است و متقاضیان متناسب با میزان تسهیلات مورد نیاز، باید تعداد مشخصی از این اوراق را خریداری کنند.

سقف تسهیلات برای متقاضیان در تهران به ازای هر نفر ۵۰۰ میلیون تومان تعیین شده است که برای زوجین به یک میلیارد تومان می‌رسد. علاوه بر این، امکان دریافت ۲۸۰ میلیون تومان وام جعاله نیز وجود دارد که معمولاً برای تعمیر، بازسازی یا تکمیل واحد مسکونی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تسهیلات به دلیل عدم نیاز به سپرده‌گذاری و سرعت بیشتر در پرداخت، همواره یکی از گزینه‌های مورد توجه خریداران مسکن بوده است.

در سایر شهرها نیز شرایط مشابهی برقرار است، هرچند سقف تسهیلات بسته به جمعیت شهر متفاوت است. در مراکز استان‌ها و شهرهای با جمعیت بیش از ۲۰۰ هزار نفر، سقف وام برای هر نفر ۸۰۰ میلیون تومان تعیین شده و در سایر شهرها این رقم به ۶۰۰ میلیون تومان می‌رسد. زوجین در این مناطق نیز می‌توانند با ترکیب تسهیلات خرید و جعاله، مبالغ قابل توجهی برای خرید یا بهسازی مسکن دریافت کنند.

یکی از تغییرات مهم در سیاست‌های اخیر، حذف محدودیت مربوط به سن ساختمان برای دریافت وام از محل اوراق است. در گذشته، تنها واحدهایی با عمر مشخص امکان استفاده از این تسهیلات را داشتند، اما اکنون این محدودیت حذف شده و ملاک اصلی، عمر مفید باقیمانده ملک بر اساس ارزیابی کارشناسی است. این موضوع دامنه انتخاب متقاضیان را گسترده‌تر کرده و امکان خرید واحدهای قدیمی‌تر را نیز فراهم کرده است.

همچنین دامنه افراد واجد شرایط برای دریافت این تسهیلات گسترش یافته است. پیش از این، وام مشترک عمدتاً به زوجین اختصاص داشت، اما اکنون بستگان درجه یک مانند پدر و فرزند، مادر و فرزند و حتی خواهر و برادر نیز می‌توانند به‌صورت مشترک از این تسهیلات استفاده کنند. این تصمیم می‌تواند به افزایش دسترسی خانوارها به منابع مالی خرید مسکن کمک کند.

 کاهش قیمت اوراق تسهیلات می‌تواند یکی از عوامل تحریک تقاضا در بازار باشد، زیرا هزینه اولیه دریافت وام، یکی از مهم‌ترین موانع متقاضیان محسوب می‌شود. با این حال، آنان تأکید می‌کنند که سطح بالای قیمت مسکن و فاصله قابل توجه میان میزان وام و قیمت واقعی واحدهای مسکونی، همچنان از چالش‌های اصلی بازار به شمار می‌رود.

در شرایطی که قیمت مسکن در سال‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته، کاهش هزینه دریافت وام می‌تواند بخشی از فشار مالی خریداران را کاهش دهد، اما به‌تنهایی نمی‌تواند مشکل affordability یا توان خرید را به‌طور کامل حل کند. با این وجود، افت قیمت اوراق تسهیلات مسکن را می‌توان نشانه‌ای مثبت برای متقاضیان دانست؛ نشانه‌ای که ممکن است در صورت تداوم، به افزایش تحرک در بازار خرید و فروش مسکن منجر شود.

به نظر می‌رسد روند آینده قیمت اوراق و سیاست‌های اعتباری بانک‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در میزان استقبال متقاضیان از این تسهیلات خواهد داشت. در صورتی که قیمت اوراق در سطوح پایین‌تری تثبیت شود یا سقف تسهیلات افزایش یابد، می‌توان انتظار داشت که وام مسکن بار دیگر به یکی از ابزارهای مؤثرتر در تسهیل خانه‌دار شدن خانوارها تبدیل شود.