به گزارش اکواقتصاد، انتشار کتاب «پوشاک در دوره فاطمیان» نوشته و پژوهش دکتر امیر نیما الهی، چشم‌اندازی تازه و ژرف از یکی از ادوار درخشان تاریخ اسلام را پیش روی علاقه‌مندان به هنر، تاریخ و فرهنگ ایران و جهان اسلام قرار می‌دهد. این اثر، به عنوان پژوهشی تاریخی‌ـ‌هنری، جایگاه پوشاک و هنر نساجی در دوره فاطمیان مصر را مورد بررسی قرار داده و نشان می‌دهد چگونه لباس، افزون بر کارکرد روزمره، به ابزاری فرهنگی، دینی و سیاسی در خدمت خلافت فاطمی بدل شده است.
فاطمیان، که از قرن چهارم تا ششم هجری قمری بر بخش‌های گسترده‌ای از جهان اسلام از جمله مصر و شمال آفریقا فرمان می‌راندند، از مهم‌ترین حکومت‌های شیعی در تاریخ اسلام بودند. آنان با تأکید بر موعود‌باوری و اندیشه‌های امامتی، در پی تثبیت هویت مستقل خود در برابر خلافت‌های سنی مانند عباسیان و امویان بودند. هنر در این دوره نقشی کلیدی در بیان این تمایز داشت، و نساجی، به ویژه در مصر، به یکی از پرنفوذترین ابزارهای فرهنگی آنان تبدیل شد. دکتر امیر نیما الهی در این کتاب، این پیوند میان قدرت، اعتقاد و پوشاک را با دقت علمی و نگاهی هنری واکاوی کرده است.

نویسنده در پیشگفتار کتاب به گستره فرهنگی و جغرافیایی مصر فاطمی اشاره می‌کند؛ سرزمینی که از دیرباز یکی از مراکز مهم تولید پارچه، به‌ویژه منسوجات ابریشمی و کتانی، در جهان اسلام بوده است. در دوره فاطمیان، کارگاه‌های نساجی از حمایت درباری برخوردار بودند و آثار زیبا و فاخر این کارگاه‌ها نه تنها برای استفاده داخلی بلکه برای صادرات به مناطق دوردست نیز تولید می‌شد. لباس در این دوران جلوه‌ای از شکوه، جایگاه اجتماعی و باورهای مذهبی افراد بود. رنگ، نقش، بافت و حتی نوع دوخت، معنایی فراتر از زیبایی داشت و روایتگر طبقه و عقیده فرد محسوب می‌شد.
کتاب «پوشاک در دوره فاطمیان» با رویکردی میان‌رشته‌ای، داده‌های تاریخی را با شواهد هنری و باستان‌شناسی تلفیق کرده است. نویسنده ضمن معرفی شیوه‌های تولید و تزئین پارچه‌ها، به تحلیل نقش آن‌ها در آیین‌های درباری، مذهبی و اجتماعی پرداخته است. از دیدگاه او، فاطمیان با بهره‌گیری از هنر نساجی، نوعی “بیان تصویری ایمان” خلق کردند؛ هنری که هم زیبایی‌شناسی والایی داشت و هم حامل پیام‌های اعتقادی و سیاسی بود. نمونه‌هایی از پارچه‌های فاطمی موجود در موزه‌های قاهره، لندن و پاریس، شواهد روشن این شکوفایی هنری‌اند که ریشه در باورهای دینی و اندیشه‌های فلسفی فاطمیان دارند.
 دکتر امیر نیما الهی در این پژوهش همچنین به جایگاه اجتماعی پوشاک زنان و مردان، تفاوت‌های طبقاتی در لباس‌ها، نقش رنگ در نظام نمادین فاطمی و تأثیرات متقابل لباس‌های ایرانی، شامی و مصری اشاره کرده است. او نشان می‌دهد که چگونه دربار فاطمی از پوشاک و تزئینات آن برای القای اقتدار و مشروعیت مذهبی بهره برده و حتی لباس روحانیون شیعی را به نمادی از پیوند زمین و آسمان تبدیل کرده است.
یکی از ویژگی‌های برجسته کتاب، زبان روان و در عین حال پژوهشی آن است. نویسنده تلاش کرده تا اثر خود را هم برای پژوهشگران و دانشجویان حوزه تاریخ و هنر اسلامی سودمند سازد و هم برای علاقه‌مندان عمومی که می‌خواهند تصویری زنده از تمدن فاطمی به‌دست آورند. استفاده از منابع معتبر تاریخی و پژوهش‌های باستان‌شناسی، همراه با تحلیل بصری آثار برجای‌مانده، از قوت‌های علمی این کتاب است.
در بخش پایانی کتاب، نویسنده به تأثیر فاطمیان بر شکل‌گیری سنت‌های هنری بعدی، به‌ویژه در دوره ایوبیان و مملوکیان، اشاره می‌کند و معتقد است که میراث نساجی فاطمی نه‌تنها بر جهان اسلام بلکه بر هنر نساجی مدیترانه و حتی اروپای قرون وسطی نیز اثرگذار بوده است. از دید او، مطالعه پوشاک فاطمیان صرفاً بازخوانی تاریخ نیست، بلکه تلاشی برای درک ژرف‌تر تعامل میان قدرت، ایمان و زیبایی در تمدن اسلامی است.
انتشار کتاب «پوشاک در دوره فاطمیان» گامی مهم در توسعه مطالعات هنر اسلامی و تاریخ فرهنگی جهان اسلام به شمار می‌رود. این اثر می‌تواند منبعی ارزشمند برای هنرمندان، پژوهشگران، و علاقه‌مندان به ریشه‌های فرهنگی و هنری پوشاک باشد؛ موضوعی که در جهان امروز، همچنان حامل معنا و هویت است.