به گزارش اکواقتصاد، سخنگوی کمیسیون توسعه تجارت خانه صنعت، معدن و تجارت با اشاره به افزایش معاملات دلار با ایران‌چک‌های درشت نسبت به تبعات پولی و تجاری این روند هشدار داد و تأکید کرد بانک‌ها باید با استفاده از ابزارهای نظارتی خود، جریان نقدینگی را مدیریت کنند تا امکان سوءاستفاده ارزی و پولشویی کاهش یابد. طی هفته‌های اخیر خرید دلار با ایران‌چک‌های ۵۰۰ هزار تومانی و یک میلیون تومانی به یکی از حاشیه‌های بازار ارز تبدیل شده و برخی افراد با پرداخت این اسکناس‌ها موفق می‌شوند دلار را با قیمت‌هایی پایین‌تر از نرخ آزاد حتی تا حدود ۱۲۰ هزار تومان تهیه کنند.
بر اساس اظهارات معامله‌گران، حجم بالایی از ایران‌چک‌های جمع‌آوری‌شده در این معاملات از کشور خارج می‌شود و برخی فعالان با تسویه معاملات مرزی با ریال، عملاً تلاش می‌کنند از ورود ارز واقعی به بازار جلوگیری کنند. کارشناسان اقتصادی معتقدند انگیزه اصلی این جریان، تسهیل قاچاق کالا و انتقال طلا و اقلام مصرفی از مسیرهای غیررسمی است و استفاده از ایران‌چک به‌عنوان ابزار پرداخت، امکان ردگیری را دشوار می‌کند.
بررسی‌ها نشان می‌دهد بانک مرکزی نیز در روزهای اخیر با افزایش حساسیت نسبت به این روند، بررسی نحوه توزیع ایران‌چک‌های درشت در شبکه بانکی را در دستور کار قرار داده تا هم از سوءاستفاده احتمالی جلوگیری شود و هم مشخص شود آیا برخی شعب در عرضه این اسکناس‌ها به افراد مشکوک کوتاهی داشته‌اند یا خیر.
در همین رابطه سید روح‌الله لطیفی، سخنگوی کمیسیون توسعه تجارت خانه صمت، با اشاره به محدود بودن چاپ و توزیع ایران‌چک‌های با ارزش بالا گفت: این اسکناس‌ها به دلیل تعداد کم و سریال مشخص، به‌راحتی قابل ردیابی هستند و بانک‌ها می‌توانند هویت افراد دریافت‌کننده را کنترل کنند. او تأکید کرد استفاده از این ایران‌چک‌ها در نقل‌وانتقال کالا، می‌تواند زمینه پولشویی و قاچاق را فراهم کند و لازم است مسیر گردش پول اصلاح شود تا نقدینگی به سمت فعالیت‌های سالم هدایت شود.
لطیفی با بیان اینکه قوانین مبارزه با پولشویی و قاچاق ظرفیت کامل برخورد با تخلفات را دارند، افزود نهادهای مرتبط می‌توانند نقاط پرریسک در گردش پول را شناسایی کنند و تاکنون نیز اقدامات مناسبی در این حوزه انجام شده است. او همچنین ادعای استفاده از ایران‌چک برای صادرات بدون تعهد ارزی را رد کرد و توضیح داد در برخی کالاهای ورودی، تخفیفات و تسهیلات مرزی وجود دارد و بنابراین نمی‌توان ادعا کرد ایران‌چک‌ها در چنین مسیری مصرف می‌شوند؛ بلکه هدف اصلی، انجام قاچاق و جلوگیری از ورود ارز به کشور است.
به گفته کارشناسان، مدیریت مؤثر نقدینگی و تشدید نظارت در شبکه بانکی می‌تواند از گسترش این شبکه‌های واسطه‌ای جلوگیری کند و مانع از شکل‌گیری جریان‌های سوداگرانه‌ای شود که نهایتاً امنیت پولی و تجاری کشور را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.