به گزارش اکو اقتصاد، برخلاف انتظار تاریخی بازارها، طلا در جریان جنگ اخیر نتوانست نقش سنتی خود به‌عنوان پناهگاه امن سرمایه را ایفا کند و حتی در بازار جهانی با افت قیمت مواجه شد. این در حالی است که در بازار داخلی ایران، طلا و سکه همسو با رشد انتظارات تورمی و نوسانات ارزی، جهش‌های قابل‌توجهی را تجربه کردند. مجتبی دیبا، کارشناس بازارهای مالی، با ترسیم دو سناریوی «تشدید جنگ» و «هضم تنش‌ها»، چشم‌انداز قیمت طلا و سکه را بررسی کرده است. در ماه‌های اخیر، بازار جهانی طلا در شرایطی قرار گرفت که بسیاری از تحلیلگران آن را «رفتاری متفاوت از الگوی تاریخی» توصیف می‌کنند. به‌طور سنتی، تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک و وقوع جنگ‌ها موجب افزایش تقاضا برای طلا به‌عنوان دارایی امن می‌شود؛ اما این‌بار، همزمان با افزایش تنش‌های منطقه‌ای، قیمت اونس جهانی نه‌تنها رشد قابل‌توجهی ثبت نکرد، بلکه در مقاطعی با کاهش نیز همراه شد. تحلیلگران بازارهای جهانی، از جمله در گزارش‌های منتشرشده توسط رویترز و بلومبرگ، به دو عامل اصلی در این رفتار غیرمنتظره اشاره می‌کنند: نخست، تداوم تورم بالا در اقتصاد آمریکا و اقتصادهای بزرگ جهان و دوم، ابهام در سیاست‌های پولی فدرال رزرو. رشد تورم باعث شده انتظارات برای کاهش نرخ بهره آمریکا تضعیف شود؛ موضوعی که به تقویت دلار و افزایش جذابیت دارایی‌های دلاری انجامیده و به زیان طلا تمام شده است. مجتبی دیبا، کارشناس بازارهای مالی، در همین رابطه می‌گوید: پرسش اصلی فعالان بزرگ مالی این است که چرا در دوره‌ای که از نظر تاریخی باید شاهد تقویت جایگاه طلا می‌بودیم، این فلز گرانبها نتوانست نقش استراتژیک خود را ایفا کند. به گفته او، تورم بالا این پیام را به فدرال رزرو مخابره کرده که فعلاً دلیلی برای کاهش نرخ بهره وجود ندارد و همین موضوع یکی از مهم‌ترین موانع رشد قیمت طلا بوده است. دیبا عامل دوم را تغییر رفتار بانک‌های مرکزی می‌داند. به گفته او، در دوره‌های تنش، بانک‌های مرکزی معمولاً برای کاهش وابستگی به دلار به سمت خرید طلا حرکت می‌کنند، اما در جنگ اخیر، این روند معکوس شد و بسیاری از بانک‌های مرکزی بار دیگر به سمت تقویت ذخایر دلاری بازگشتند. کاهش تقاضای نهادی، یکی از دلایل اصلی ناکامی طلا در ثبت رکوردهای جدید قیمتی عنوان می‌شود. از منظر تکنیکال، طلا در شرایط حساسی قرار دارد. به گفته او، تا زمانی که اونس نتواند به‌طور پایدار از محدوده ۵۲۰۰ دلار عبور کند، هر حرکت صعودی بیشتر جنبه اصلاحی و مصرف نواحی جامانده قبلی خواهد داشت. در سناریوی اصلاح، منطقه ۴۳۰۰ دلار به‌عنوان یک حمایت مهم برای طلای جهانی مطرح است. با این حال، دیبا تاکید می‌کند که در صورت کاهش تنش‌های ژئوپلیتیک، بازار می‌تواند وارد یک فاز نوسانی در محدوده ۴۵۰۰ تا ۵۳۰۰ دلار شود و در سه‌ماهه پایانی سال میلادی، با تغییر انتظارات تورمی و پولی، موج صعودی جدیدی آغاز شود. در این سناریو، هدف‌های بالاتر از ۵۶۰۰ دلار و حتی ۶ هزار دلار نیز برای اونس جهانی دور از انتظار نخواهد بود. در بازار داخلی ایران اما تصویر متفاوتی شکل گرفته است. همزمان با افزایش ریسک‌های سیاسی، محدودیت گزینه‌های سرمایه‌گذاری و تداوم تورم بالا، طلا و سکه به یکی از اصلی‌ترین مقاصد نقدینگی تبدیل شده‌اند. دیبا معتقد است که رفتار بازار داخلی بیش از آنکه از اونس جهانی تبعیت کند، تابع انتظارات تورمی و فضای روانی ناشی از تنش‌هاست. به گفته او، اگر سطح فعلی تنش‌ها حفظ شود، محدوده ۲۱ تا ۲۲ میلیون تومان برای هر گرم طلای ۱۸ عیار قابل‌تصور است. اما در صورت تشدید جنگ، اصلاح قیمت و بازگشت به سطوح پایین‌تر، حتی تا محدوده ۱۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان نیز دور از ذهن نیست. در مقابل، اگر بازار به این جمع‌بندی برسد که تنش‌ها در حال هضم شدن است، حرکت طلا به سمت ۲۲ و حتی ۲۴ میلیون تومان می‌تواند در دستور کار قرار گیرد. دیبا درباره بازار سکه نیز به نقاط کلیدی اشاره می‌کند. به گفته او، محدوده ۲۱۰ میلیون تومان یک سطح بسیار مهم است. در صورت تشدید تنش‌ها، قیمت سکه می‌تواند ابتدا تا ۱۹۴ میلیون تومان و در سناریوی بدبینانه‌تر حتی تا ۱۷۴ میلیون تومان کاهش یابد. اما اگر بازار وضعیت فعلی را به‌عنوان شرایط عادی بپذیرد، اهداف ۲۳۵ میلیون و سپس ۲۵۴ میلیون تومان نیز قابل دستیابی خواهد بود. این کارشناس بازارهای مالی تاکید می‌کند که در شرایط جنگی، رفتار سرمایه‌گذاران تغییر می‌کند و بسیاری از افراد به‌جای سرمایه‌گذاری، به سمت حفظ نقدینگی یا فروش دارایی‌ها حرکت می‌کنند. به گفته او، تنها پس از کاهش نااطمینانی و روشن شدن چشم‌انداز سیاسی است که موج جدید سرمایه‌گذاری شکل می‌گیرد. دیبا در پایان با تاکید بر لزوم احتیاط می‌گوید: اگر احتمال تشدید جنگ وجود دارد، سرمایه‌گذاران بهتر است از خرید عجولانه پرهیز کنند و منتظر شکل‌گیری فرصت‌ها در سطوح پایین‌تر بمانند. اما اگر جنگی رخ ندهد و اقتصاد کشور همچنان با تورم سنگین مواجه باشد، محدوده‌های فعلی می‌تواند برای سرمایه‌گذاری بلندمدت جذاب تلقی شود. او خاطرنشان می‌کند: مهم‌ترین کاری که یک معامله‌گر در شرایط فعلی باید انجام دهد، صبر و رصد دقیق تحولات سیاسی است؛ چراکه جهت‌گیری بازار طلا و سکه، بیش از هر زمان دیگری، به سرنوشت جنگ و سطح تنش‌های منطقه‌ای گره خورده است.