به گزارش اکو اقتصاد، بر اساس اعلام رسمی سخنگوی صنعت آب کشور، حجم ذخایر سدهای پنج‌گانه تهران تا نیمه اردیبهشت‌ماه به حدود ۴۱۹ میلیون مترمکعب رسیده است؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۴۰ میلیون مترمکعب کاهش دارد و در مقایسه با میانگین بلندمدت نیز افتی چشمگیر را نشان می‌دهد.

در حال حاضر سدهای تهران تنها ۲۲ درصد پرشدگی دارند؛ در حالی که متوسط پرشدگی سدهای کشور حدود ۶۵ درصد اعلام شده است. همین اختلاف آماری نشان می‌دهد که شرایط پایتخت با بسیاری از استان‌های دیگر تفاوت جدی دارد و شاخص‌های کلی کشوری نمی‌تواند تصویر دقیقی از وضعیت آب تهران ارائه دهد.

وضعیت برخی سدهای مهم تهران حتی نگران‌کننده‌تر است. سد لار با حدود ۶ درصد و سد ماملو با ۱۴ درصد پرشدگی، در شرایط حداقلی قرار دارند. کارشناسان معتقدند کاهش ذخایر این سدها در آستانه تابستان، انعطاف شبکه تأمین آب تهران را کاهش می‌دهد و در صورت افزایش مصرف، احتمال افت فشار آب در برخی مناطق دور از انتظار نخواهد بود.

بحران فقط نتیجه کم‌بارشی نیست

اگرچه متوسط بارش کشور در سال آبی جاری حدود ۲ درصد بالاتر از میانگین بلندمدت گزارش شده، اما متخصصان حوزه آب تأکید می‌کنند بحران تهران بیش از آنکه صرفاً اقلیمی باشد، ریشه در مسائل مدیریتی، رشد جمعیت و الگوی مصرف دارد.

به باور کارشناسان، جمعیت تهران و شهرهای اطراف آن طی سال‌های گذشته فراتر از ظرفیت طبیعی منابع آبی منطقه افزایش یافته است. از سوی دیگر، وابستگی بالا به سدها، برداشت گسترده از منابع زیرزمینی و فرسودگی بخشی از شبکه توزیع آب، فشار مضاعفی بر منابع محدود پایتخت وارد کرده است.

در همین حال، برخی متخصصان هشدار می‌دهند که تکیه بر شاخص‌های کلی بارش کشور می‌تواند گمراه‌کننده باشد. بارش‌های مناسب در استان‌های جنوبی و غربی، تأثیر مستقیمی بر تأمین آب تهران ندارد، زیرا حوضه‌های آبریز تأمین‌کننده آب پایتخت طی سال‌های اخیر با کاهش بارندگی و افت روان‌آب‌ها مواجه بوده‌اند.
 

تهران وارد دوره تنش آبی مزمن شده است

 تهران اکنون با نوعی «تنش آبی ساختاری» روبه‌روست؛ به این معنا که حتی در سال‌های نرمال بارشی نیز فاصله میان منابع موجود و میزان مصرف همچنان بالاست.

ادامه این روند می‌تواند پیامدهایی مانند افزایش فشار بر سفره‌های زیرزمینی، تشدید فرونشست زمین، بالا رفتن هزینه تأمین آب و کاهش تاب‌آوری پایتخت در برابر خشکسالی‌های آینده را به همراه داشته باشد.

در چنین شرایطی، صرف توصیه به صرفه‌جویی کافی نیست و مدیریت بحران آب نیازمند مجموعه‌ای از اصلاحات کوتاه‌مدت و بلندمدت است؛ از کاهش هدررفت شبکه و اصلاح الگوی مصرف گرفته تا توسعه بازچرخانی آب، استفاده از پساب تصفیه‌شده و کنترل بارگذاری جمعیتی در تهران.

 آنچه امروز در پایتخت دیده می‌شود صرفاً یک هشدار فصلی نیست، بلکه نشانه ورود تهران به دوره‌ای است که امنیت آبی آن بیش از هر زمان دیگری به نحوه مدیریت منابع و رفتار مصرفی شهروندان وابسته خواهد بود.