به گزارش اکو اقتصاد، در صنعتی که بسیاری از شرکت‌ها مدل کسب‌وکار خود را بر زمان استفاده از صفحه‌نمایش، تعامل مداوم و جلب هرچه بیشتر توجه کاربران بنا کرده‌اند، تیم کوک، مدیرعامل اپل، در پنجاهمین سالگرد تاسیس این شرکت پیامی متفاوت ارائه داد: «مردم نباید تمام وقت خود را صرف تلفن‌های هوشمند کنند.» به گزارش رسانه‌های فناوری از جمله TechLife و CNBC، کوک در مراسم سالگرد اپل بر نقش مسئولانه فناوری در زندگی روزمره تأکید کرد و گفت هدف اپل «ساخت ابزارهایی است که زندگی را توانمند می‌کند، نه اینکه جای آن را بگیرد.»

کوک در سخنرانی خود یادآوری کرد که اپل طی پنج دهه گذشته با محصولاتی مانند مکینتاش، آی‌پاد، آی‌فون، آی‌پد، اپل‌واچ و اکنون هدست‌های واقعیت ترکیبی Apple Vision مسیر ارتباطات و سبک زندگی را تغییر داده است. با این حال، او تصریح کرد که پیشرفت فناوری نباید به قیمت از دست رفتن حضور انسانی و تعادل در زندگی تمام شود. اپل به گفته او، به جای تشویق به اسکرول بی‌پایان یا وابستگی دیجیتال، به‌تدریج مجموعه‌ای از ابزارهای نظارت و مدیریت مصرف دیجیتال را در iOS گنجانده است؛ از Screen Time و Focus Mode گرفته تا مدیریت اعلان‌ها و گزارش‌های هفتگی استفاده. این ابزارها در سال‌های اخیر در گزارش‌های مؤسسات تحقیقاتی مانند Pew Research و Common Sense Media به‌عنوان نمونه‌ای از «طراحی مسئولانه» در اکوسیستم موبایل معرفی شده‌اند.

در جهانی که گوشی‌های هوشمند به ابزار اصلی ارتباط، کار، سرگرمی، خرید، مسیریابی و حتی مدیریت سلامت تبدیل شده‌اند، زمان استفاده از صفحه‌نمایش به‌ویژه در میان نوجوانان و جوانان به شدت افزایش یافته است. مطالعات نیویورک‌تایمز و مرکز CDC آمریکا نشان می‌دهد میانگین استفاده روزانه نوجوانان از تلفن همراه در برخی ایالت‌ها به بیش از ۷ تا ۹ ساعت رسیده است. کوک با اشاره به همین روند گفت اپل هم مزایا و هم پیامدهای ناخواسته اتصال مداوم را در نظر دارد و خود را شرکتی معرفی می‌کند که «همزمان با نوآوری، رفاه کاربران را نیز اولویت می‌دهد.»

این رویکرد در محصولات اپل بازتاب پیدا کرده است. اپل‌واچ با ردیابی فعالیت‌های بدنی، نظارت بر خواب و هشدارهای سلامت قلب، کاربران را به رفتارهای سالم‌تر تشویق می‌کند. ویژگی‌هایی مانند Downtime، Time Away و Mindfulness نیز در سال‌های اخیر به اکوسیستم iOS اضافه شده‌اند تا به گفته تحلیلگران بلومبرگ، تصویری از «استراتژی اپل برای طراحی مبتنی بر آگاهی رفتاری» ارائه دهند؛ استراتژی‌ای که در تضاد با مدل اقتصادی بسیاری از پلتفرم‌های مبتنی بر تبلیغات قرار دارد.

کارشناسان معتقدند پیام کوک فقط یک توصیه شخصی نیست، بلکه بخشی از یک رویکرد راهبردی است. اپل برخلاف شرکت‌هایی که درآمد آنها به زمان تعامل کاربر وابسته است، بخش اصلی درآمد خود را از فروش سخت‌افزار و خدمات اشتراکی به دست می‌آورد. این ساختار به اپل اجازه می‌دهد بدون نگرانی از کاهش درآمد تبلیغاتی، از اعتدال و مصرف مسئولانه حمایت کند. به گفته تحلیلگران مؤسسه Gartner، اپل با تأکید بر «سلامت دیجیتال» در حال تمایزگذاری بیشتری میان خود و شرکت‌هایی مانند متا و تیک‌تاک است که بر اساس مشارکت لحظه‌ای و مصرف بی‌وقفه طراحی شده‌اند.

همزمان با پنجاهمین سالگرد اپل، سخنان کوک فرصتی برای تأمل درباره تأثیر فرهنگی تلفن‌های هوشمند فراهم کرد. آی‌فون که در سال ۲۰۰۷ معرفی شد، الگوهای ارتباطی و اجتماعی را در سراسر جهان دگرگون کرد و به یکی از اثرگذارترین محصولات تاریخ فناوری تبدیل شد. اکنون که اپل در کنار توسعه پردازنده‌های اختصاصی، سرویس‌های اشتراکی و فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، مسیر جدیدی در «محاسبات فضایی» و تعامل با محیط واقعی آغاز کرده، پیام کوک نشان می‌دهد این شرکت نقش فناوری را نه به‌عنوان مقصد، بلکه ابزاری برای توانمندسازی انسان تعریف می‌کند.

او با بیان اینکه «فناوری زمانی بهترین عملکرد را دارد که در خدمت انسان باشد نه برعکس»، گفت نوآوری و خویشتن‌داری دو مفهوم متضاد نیستند. در فضایی که رقابت اغلب بر اساس جلب توجه کاربران تعریف می‌شود، توصیه به کاهش استفاده از صفحه‌نمایش از زبان مدیرعامل بزرگ‌ترین تولیدکننده تلفن‌های هوشمند جهان پیام مهمی دارد: گفت‌وگو درباره نقش فناوری در زندگی روزمره همان‌قدر مهم شده است که خود دستگاه‌ها.