به گزارش اکواقتصاد، ولی‌اله ولی‌نیا، مدیرعامل شرکت تامین سرمایه امین معتقد است بازار سرمایه در وضعیت فعلی هنوز فاصله زیادی تا ایفای نقش کامل خود دارد؛ نه به‌دلیل کمبود ابزار، بلکه به‌خاطر سیاست‌گذاری‌های غیرقابل پیش‌بینی، اقتصاد دولتی و تضعیف اعتماد عمومی. او در این گفت‌وگو با اکواقتصاد از محدودیت تامین مالی در فضای بحران، نقش تامین سرمایه‌ها در بازسازی اعتماد و ضرورت واگذاری اقتصاد به بخش خصوصی واقعی سخن می‌گوید.

بازار سرمایه جایگزین بانک‌ها نیست؛ مکمل آن است

ولی‌نیا در پاسخ به این پرسش که آیا بازار سرمایه در شرایط نااطمینانی می‌تواند جایگزین واقعی تامین مالی بانکی شود، تاکید کرد:«در حال حاضر و با توجه به بحران‌های عمیق امنیتی، سیاسی و اقتصادی کشور و ریسک‌های مترتب بر شرکت‌ها و ناشران، پاسخ کامل به این سوال منفی است. اما بازار سرمایه در صورت بهبود شرایط و تصمیمات کلان آینده، می‌تواند جایگاه واقعی خود را در اقتصاد کشور پیدا کند و سهم بزرگی از تامین مالی بنگاه‌ها را بر عهده بگیرد.»
او افزود:«بازار سرمایه نباید تحت تاثیر ضوابط دولتی و نرخ‌های دستوری باشد. در چنین شرایطی حتی در دوره‌های نااطمینانی نیز می‌تواند نقش موثری ایفا کند. البته نباید بازار سرمایه را جایگزین بازار پول و نظام بانکی دانست؛ این دو در واقع مکمل یکدیگر هستند.»

اقتصاد در بحران دوباره به سمت بانک‌محوری می‌رود؟

مدیرعامل شرکت تامین سرمایه امین با اشاره به افزایش ریسک‌های سیاسی و اقتصادی گفت:«بازار سرمایه به‌واسطه ابزارهای متنوعی که در اختیار دارد، همچنان توان تامین مالی موثر برای بسیاری از بنگاه‌ها را دارد؛ هرچند طبیعی است که نرخ تامین مالی، نوع تضامین و ابزارهای پوشش ریسک در این شرایط دستخوش تغییر شود.»

او در عین حال تاکید کرد:«در وضعیت فعلی، تامین مالی برای بنگاه‌های کوچک، شرکت‌های پرریسک یا حوزه‌هایی که در جنگ آسیب جدی دیده‌اند، با محدودیت بیشتری مواجه خواهد بود.»

تامین سرمایه‌ها چگونه پروژه‌ها را جذاب کنند؟

ولی‌نیا درباره فضای تردید و توقف سرمایه‌گذاری در اقتصاد توضیح داد:«رفع ابهامات امنیتی، ایجاد ثبات سیاسی و اقتصادی، بهبود فضای کسب‌وکار و ترمیم زیرساخت‌های آسیب‌دیده از جمله تامین انرژی، خوراک و مواد اولیه، از وظایف ذاتی حاکمیت است و بدون تحقق این پیش‌نیازها فعالیت اقتصادی پایدار شکل نمی‌گیرد.»

او معتقد است پس از ایجاد ثبات، تامین سرمایه‌ها می‌توانند از چند مسیر نقش موثرتری در جذب سرمایه ایفا کنند:«انتخاب و معرفی طرح‌هایی با بازده مناسب و ریسک کمتر، انجام فرآیندهای حرفه‌ای ارزش‌گذاری و مشاوره، پرهیز از ایجاد هیجان و نرخ‌های کاذب برای جذب منابع و همچنین استفاده از ظرفیت صندوق‌های تحت مدیریت برای تامین مالی مبتنی بر رتبه‌بندی اعتباری، از جمله مهم‌ترین این اقدامات است.»

مشکل اصلی کمبود ابزار نیست؛ اقتصاد رانتی است

این مدیر بازار سرمایه درباره مهم‌ترین ضعف ساختار تامین مالی در ایران گفت:«به نظر من مشکل اصلی کمبود ابزار نیست. سازمان بورس و نهادهای مالی حرفه‌ای کشور در طراحی ابزارها عملکرد قابل قبولی داشته‌اند. اما خلق ارزش اقتصادی نیازمند اعتماد سرمایه‌گذار است.»

او ادامه داد:«بزرگ‌ترین ضعف ساختار اقتصادی کشور، قیومیت دولت بر اقتصاد و سیاست‌گذاری‌های غیرقابل پیش‌بینی است. در چنین فضایی تخصیص بهینه منابع از بین می‌رود، رقابت سالم تضعیف می‌شود، شایسته‌سالاری آسیب می‌بیند و اعتماد سرمایه‌گذاران کاهش پیدا می‌کند.»

ولی‌نیا هشدار داد:«نتیجه این روند، گسترش رانت، فساد و فعالیت‌های سوداگرانه و غیرمولد است؛ مسائلی که در نهایت خود را در بحران‌های ارزی، آسیب به تولید داخلی، بیکاری و حتی نارضایتی‌های اجتماعی و فرهنگی نشان می‌دهد.»
او تاکید کرد:«ضروری است دولت و حاکمیت با یک چشم‌انداز مشخص و در چارچوب زمانی معین، اقتصاد را به صاحبان اصلی آن یعنی مردم و سرمایه‌گذاران واگذار کنند.»

بازار سرمایه پسابحران؛ چه اصلاحاتی ضروری است؟

مدیرعامل شرکت تامین سرمایه امین در بخش پایانی این گفت‌وگو، مهم‌ترین اصلاحات مورد نیاز برای تقویت نقش بازار سرمایه در دوره پساجنگ یا پسابحران را تشریح کرد:«کاهش تصدی‌گری دولت در بازار سرمایه، توجه بیشتر به بخش خصوصی واقعی، تسهیل مقررات و کاهش زمان فرآیندها باید در اولویت قرار گیرد.»

او افزود:«سازمان بورس باید به سمت واگذاری مسئولیت سنجش ریسک سرمایه‌گذاری به خود سرمایه‌گذاران حرکت کند و ابزارهای مدیریت ریسک مانند صندوق‌های پوشش ریسک را توسعه دهد.»

ولی‌نیا همچنین خواستار تسهیل فرآیند انتشار اوراق شد و گفت:«سازمان بورس می‌تواند بخشی از اختیارات تامین مالی را در قالب دستورالعمل‌های مشخص به تامین سرمایه‌ها واگذار کند تا فرآیند تامین مالی سریع‌تر و کارآمدتر انجام شود.»