به گزارش اکو اقتصاد، تازه‌ترین داده‌های سازمان هواشناسی نشان می‌دهد که امسال ۱۸ استان کشور با کم‌بارشی مواجه‌اند و تهران با بیش از ۳۸ درصد کاهش در میانگین بارش، بیشترین افت را در کشور ثبت کرده است. این در حالی است که کارشناسان محیط‌زیست و منابع آب هشدار می‌دهند تداوم چنین روندی می‌تواند آثار بلندمدتی بر امنیت آبی، کشاورزی، کیفیت هوا و زیست‌بوم‌های طبیعی برجای بگذارد.

کاهش بارش در تهران و دیگر استان‌ها، تنها یک آمار اقلیمی نیست؛ بلکه نشانه‌ای از تشدید فشار بر منابع آبی زیرزمینی، افت ذخایر سدها و افزایش وابستگی به برداشت از آبخوان‌هاست. در سال‌های اخیر، بسیاری از استان‌های کشور به‌ویژه در فلات مرکزی و مناطق جنوبی با تکرار خشکسالی، کاهش نزولات جوی و افزایش دما روبه‌رو بوده‌اند؛ شرایطی که تبخیر را بالا برده و فرصت بازیابی منابع آب را محدودتر کرده است.

گزارش‌های پیشین نیز نشان داده‌اند که ایران در اقلیمی خشک و نیمه‌خشک قرار دارد و هر دوره کم‌بارشی، مستقیماً بر مدیریت آب، کشاورزی و زیست‌محیطی اثر می‌گذارد. تداوم این وضعیت می‌تواند منجر به کاهش آبدهی رودخانه‌ها، خشک شدن تالاب‌ها، افت کیفیت خاک، گسترش کانون‌های گردوغبار و حتی افزایش مهاجرت از مناطق روستایی شود.

در تهران، کاهش بارش در کنار رشد جمعیت و مصرف بالای آب، فشار مضاعفی بر شبکه تأمین و توزیع آب وارد می‌کند. به باور کارشناسان، اگرچه بخشی از نوسانات بارش در محدوده تغییرات طبیعی اقلیم قرار می‌گیرد، اما روندهای بلندمدت نشان می‌دهد که تغییر اقلیم، گرمایش زمین و الگوهای ناپایدار بارندگی، بحران کم‌آبی را در ایران تشدید کرده‌اند.

از سوی دیگر، گزارش‌های علمی و رسانه‌ای درباره وضعیت آب در ایران نیز تأکید می‌کنند که سیاست‌های متکی بر تأمین بیشتر آب، مانند حفر چاه‌های عمیق، سدسازی گسترده و انتقال بین‌حوضه‌ای، در بسیاری موارد نتوانسته‌اند به حل ریشه‌ای بحران کمک کنند و حتی در برخی مناطق به تشدید فشار بر منابع زیرزمینی انجامیده‌اند. نتیجه این روند، فرونشست زمین، کاهش تاب‌آوری اکوسیستم‌ها و افزایش آسیب‌پذیری شهرها و روستاها در برابر خشکسالی بوده است.

با ادامه این شرایط، کارشناسان بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف، کاهش هدررفت آب، تقویت مدیریت تقاضا، احیای آبخوان‌ها، حفاظت از تالاب‌ها و بازنگری در سیاست‌های توسعه‌ای تأکید می‌کنند. به گفته آنان، کم‌بارشی امسال اگر با مدیریت جدی همراه نشود، می‌تواند به یکی از پرهزینه‌ترین دوره‌های آبی سال‌های اخیر تبدیل شود.