به گزارش اکو اقتصاد، رئیس جمهور ایران که همزمان رئیس شورای عالی فضای مجازی است، در حکمی محمدرضا عارف، معاون اول خود، را به ریاست ستاد ویژه سازماندهی و راهبری فضای مجازی منصوب کرد. این اقدام که توسط مسعود پزشکیان نیز مورد تایید قرار گرفته است، واکنش‌ها و تحلیل‌های مختلفی را در پی داشته است.

نگاه مثبت از سوی نمایندگان مجلس

عثمان سالاری، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس، این انتصاب را نشانه‌ای امیدوارکننده از پیگیری جدی دولت برای بازگشایی اینترنت بین‌الملل می‌داند. سالاری معتقد است عارف دانش فنی لازم را در زمینه فضای مجازی دارد و تشکیل این ستاد می‌تواند به آسیب‌شناسی وضعیت فعلی و ارائه راهکارهایی مبتنی بر تدابیر رهبری منجر شود. وی تاکید کرد که هرچند تصمیمات نهایی در حوزه اینترنت باید با تایید مقام معظم رهبری گرفته شود، اما تشکیل این ستاد گامی مثبت برای بازگشایی اینترنت محسوب می‌شود.
 

نگاه انتقادی و تردید در حل مشکلات

مصطفی پوردهقان، نماینده اردکان، اما نظر متفاوتی داد. او انتصاب عارف را بیشتر جنبه روانی و نمایشی دانست و گفت که این اقدام به تنهایی نمی‌تواند مشکلات اصلی اینترنت را رفع کند، به ویژه طی زمانی که وزارت ارتباطات و شورای عالی فضای مجازی به خوبی وظایفشان را بر عهده دارند. وی تاکید کرد مردم از وعده‌های تکراری و رفع فیلترینگ تنها در کلام خسته شده‌اند و خواستار اقدام عملی و شفاف هستند.

چالش‌های امنیتی و مباحث اقتصادی

پوردهقان به اهمیت امنیت سایبری اشاره کرد و گفت اگر رفع فیلترینگ به منافع امنیتی کشور آسیب می‌رساند، باید با شفافیت کامل به مردم اطلاع داده شود. همچنین او از عملکرد اپراتورها در بازار اینترنت انتقاد کرده و معتقد است ایجاد دسترسی‌های ویژه باعث رانت و نارضایتی عمومی شده است. مساله «اینترنت پرو» و «اینترنت کسب‌وکار» که با نام‌های پیچیده و با تعرفه‌های متفاوت عرضه می‌شوند، باعث شکاف و تبعیض میان کاربران عادی و خواص شده است.

تأثیر محدودیت‌های اینترنتی بر جامعه و اقتصاد

از سال ۱۴۰۰ تاکنون محدودیت‌های اینترنت و فیلترینگ‌های گسترده موجب تعطیلی بسیاری از کسب‌وکارهای آنلاین، اختلال در آموزش‌های مجازی، و کند شدن جریان اطلاعات شده است. این مسئله علاوه بر زحمت‌کشیدن مردم عادی، به شدت روی فعالیت‌های تجاری و علمی تأثیر منفی گذاشته است. منافع اقتصادی بسیاری به واسطه این محدودیت‌ها به شدت کاهش یافته و نارضایتی عمومی در افزایش است.

شورای عالی فضای مجازی و نقش رهبری

شورای عالی فضای مجازی به عنوان مرجع تصمیم‌گیری در سیاست‌های کلان فضای مجازی، وظیفه تنظیم و تصویب قوانین مرتبط با مدیریت اینترنت را بر عهده دارد. با این حال، تصمیمات مهم این شورا معمولا مستلزم تایید رهبری است که در شرایط کنونی، تاثیرگذاری این تایید بیشتر از پیش برجسته شده است.

با انتصاب محمدرضا عارف در ستاد ویژه سازماندهی فضای مجازی، بار دیگر امید به بهبود وضعیت اینترنت و رفع محدودیت‌ها بر سر زبان‌ها افتاده است. اما همچنان شکاف میان وعده‌ها و عملگرایی، تردیدهایی درباره تحقق این وعده‌ها به وجود آورده است. کارشناسان تاکید دارند برای حل مشکل فضای مجازی نیازمند یک رویکرد فراگیر، مبتنی بر شفافیت، همکاری بین‌دستگاهی و جلب اعتماد عمومی هستیم.