به گزارش اکو اقتصاد، میثم توکلی، عضو انجمن علمی استاندارد کشور: به مناسبت روز جهانی استاندارد و با تأکید بر اهمیت ترویج فرهنگ استاندارد در ابعاد مختلف زندگی اظهار داشت: استاندارد نباید صرفاً در چارچوب الزامات صنعتی، ضوابط فنی و نظام‌های مدیریتی شناخته شود، بلکه می‌توان با نگاهی گسترده‌تر، اصول و مفاهیم آن را به عرصه زندگی فردی و اجتماعی نیز گسترش داد.
کیفیت زندگی مفهومی چندبعدی است و نمی‌توان آن را صرفاً با یک معیار یا از طریق رضایت در یک حوزه خاص ارزیابی کرد. سلامت جسمی و روانی، روابط خانوادگی و اجتماعی، وضعیت مالی، رشد و توسعه فردی، یادگیری و کسب مهارت، کیفیت زندگی شغلی، تعادل میان کار و زندگی شخصی، اوقات فراغت، کیفیت محیط زندگی و احساس معنا، از جمله قلمروهایی هستند که در کنار یکدیگر سطح نیک‌زیستی افراد را شکل می‌دهند.
در نظام‌های مدیریت کیفیت، سازمان‌ها برای بهبود عملکرد خود، ابتدا فرایندهایشان را شناسایی و طراحی می‌کنند، سپس با تعریف شاخص‌های مناسب، میزان اثربخشی و انطباق عملکرد این فرایندها با اهداف تعیین‌شده را ارزیابی می‌کنند. نتایج این ارزیابی، مبنایی برای شناسایی نقاط ضعف، تعریف اقدامات اصلاحی و تثبیت روش‌های اثربخش قرار می‌گیرد تا ضمن حفظ دستاوردها، زمینه بهبود مستمر فراهم شود. با الهام از همین منطق، در زندگی فردی نیز می‌توان قلمروهای مختلف نیک‌زیستی را شناسایی و برای هر یک، متناسب با شرایط و اولویت‌های فرد، شاخص‌هایی برای ارزیابی وضعیت موجود در نظر گرفت. به این ترتیب، مشخص می‌شود کدام حوزه‌ها به توجه و اقدام اصلاحی بیشتری نیاز دارند و در کدام حوزه‌ها باید با حفظ و تقویت رفتارها و روش‌های مؤثر، کیفیت موجود را پایدار نگه داشت. در واقع، همان‌طور که در سازمان‌ها ارزیابی و بهبود نظام‌مند فرایندها به ارتقای عملکرد منجر می‌شود، در زندگی فردی نیز ارزیابی آگاهانه قلمروهای مختلف و تعریف اقدامات متناسب با نتایج آن می‌تواند مسیر بهبود مستمر کیفیت زندگی را هموار کند.
یکی از مهم‌ترین قلمروهای نیک‌زیستی انسان، مسئولیت‌پذیری اجتماعی است که مؤلفه‌هایی همچون کمک به دیگران، مشارکت در فعالیت‌های داوطلبانه، رعایت حقوق شهروندی و توجه به حفظ محیط زیست را در بر می‌گیرد. برای ارزیابی وضعیت فرد در این قلمرو، می‌توان هر یک از این مصادیق را به‌عنوان یک شاخص در نظر گرفت و بر اساس میزان مشارکت و عملکرد فرد، از یک تا ۱۰ به آن امتیاز داد؛ به‌گونه‌ای که امتیاز بالاتر نشان‌دهنده مشارکت و فعالیت بیشتر و امتیاز پایین‌تر بیانگر نیاز به توجه و بهبود بیشتر در آن زمینه باشد. با ثبت و بررسی این امتیازها، می‌توان تصویری روشن‌تر از وضعیت موجود به دست آورد و زمینه‌های نیازمند بهبود را شناسایی کرد. همین رویکرد را می‌توان در سایر قلمروهای نیک‌زیستی، از جمله سلامت جسمی و روانی، روابط خانوادگی و اجتماعی، رشد و توسعه فردی و ... نیز به کار گرفت.
پس از ارزیابی هر یک از قلمروها، می‌توان نتایج را با اهداف و وضعیت مطلوب موردنظر مقایسه کرد و بر اساس فاصله موجود، اقدامات لازم را برای بهبود برنامه‌ریزی کرد. در حوزه‌هایی که امتیاز پایین‌تری دارند، باید زمینه‌های ضعف را شناسایی و اقدامات اصلاحی متناسب تعریف کرد؛ در مقابل، در حوزه‌هایی که وضعیت مطلوب‌تری دارند، استانداردسازی عوامل مؤثر می‌تواند به حفظ دستاوردها کمک کند. ارزیابی مجدد در بازه‌های زمانی مشخص نیز امکان بررسی اثربخشی اقدامات و اصلاح مسیر را فراهم می‌سازد. این رویکرد با بهره‌گیری از اصول مدیریت کیفیت، از جمله تعریف شاخص، پایش عملکرد، اقدام اصلاحی و بهبود مستمر، می‌تواند به افراد کمک کند تا وضعیت قلمروهای مختلف زندگی خود را به‌صورت نظام‌مند بررسی کنند و برای ارتقای متوازن کیفیت زندگی گام بردارند.
«مفهوم کیفیت نباید پشت درهای کارخانه‌ها باقی بماند؛ بلکه باید از صنعت به زندگی روزمره راه پیدا کند.»
شعار «چشم‌اندازی مشترک برای جهانی بهتر» بر اهمیت توجه به کیفیت در ابعاد مختلف زندگی تأکید دارد؛ زیرا هر فرد می‌تواند با ارزیابی آگاهانه وضعیت خود در قلمروهای مختلف نیک‌زیستی و تلاش برای بهبود مستمر آن‌ها، علاوه بر ارتقای کیفیت زندگی شخصی، در بهبود روابط خانوادگی و تقویت مسئولیت‌پذیری اجتماعی نیز نقش‌آفرین باشد. از این منظر، اصول مدیریت کیفیت و فرهنگ استاندارد، با تأکید بر ارزیابی، اصلاح و بهبود مستمر، می‌توانند از محیط‌های صنعتی فراتر روند و به انتخاب‌ها و رفتارهای روزمره راه یابند؛ مسیری که با مشارکت و مسئولیت‌پذیری افراد، تحقق چشم‌اندازی مشترک برای جهانی بهتر را امکان‌پذیرتر می‌کند.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید!
ثبت نظر جدید