معین و شهره؛ نردبان خوانندگان زن نوظهور در تهران

به گزارش اکو اقتصاد، هنگامه علیقلی نوشت: وزارت ارشاد مجوز برگزاری کنسرت زنانه را در هنگامه امشب میزنن یا فردا؛ صادر کرده بود تا ۲۶۲ زن حاضر در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران بتوانند با آهنگ‌های قدیمی معین و شهره، نشسته یا ایستاده، قر بدهند.
اجرای متوسط گروه نوشه، در کنار فرصتی که برای حضور زنان روی صحنه فراهم کرده بود، قابل تقدیر و البته نیازمند نقد اساسی است.

معین و شهره؛ نردبان خوانندگان زن نوظهور
پیش از هر نقدی، یک اعتراف می‌کنم. در پنج آهنگی که زنان زیبا و طناز گروه نوشه می‌خواندند؛ چشم‌هایم را بسته بودم و معین و شهره را تصور می‌کردم!
از میان پنج خواننده، فقط یکی قطعه‌ای اختصاصی داشت و باقی عمدتاً آثار قدیمی معین، شهره و دیگر خوانندگان ایرانی خارج از کشور را بازخوانی می‌کردند.
بازخوانی آثار دیگران ایرادی ندارد؛ اما مسئله اینجاست که تلاش زنان برای ورود به عرصه خوانندگی، به خلق آثار جدید منجر نمی‌شود. خوانندگان تازه برای معرفی خود از نردبان شهرت معین و شهره و دیگر خوانندگان آن‌سوی آب بالا می‌روند؛ بی‌آنکه اثر تازه‌ای خلق کنند و هویت مستقل موسیقایی خود را بسازند. آن هم در شرایطی که گاهی حتی در اجرای درست همان آثار قدیمی هم مشکل دارند.
پس سهم نوآوری در این میان کجاست؟ قرار است تا چه زمانی آثار خوانندگان قدیمی را بازخوانی کنیم و نامش را معرفی چهره‌های تازه بگذاریم؟

وقتی صدای دی‌جی عروسی از خواننده رساتر است!
چند شب پیش؛ پسر دایی‌ام علی، عروسی کرد. صدای دی‌جی عروسی علی از صدای خواننده زن گروه نوشه رساتر بود!
صدای سازها چنان بر صدای خوانندگان غلبه داشت که در بخش‌هایی از اجرا، به‌سختی می‌شد صدای آن‌ها را شنید. خانمی که کنارم نشسته بود و دستی هم در موسیقی داشت، با آرنج به بازویم زد و پرسید: «شما هم صدای خواننده رو نمی‌شنوید؟»
خنده‌ام گرفت و گفتم: «فکر کردم من کر شده‌ام!»
پرسیدم مگر صدای ساز نباید متناسب با صدای خواننده تنظیم شود؟ او هم معتقد بود یا سیستم صوتی سالن ایراد دارد یا صدای خوانندگان برای چنین اجرایی آمادگی کافی ندارد.
با این وضعیت صدابرداری، قضاوت درباره توانایی واقعی خوانندگان دشوار بود؛ با این حال، در بخش‌هایی از اجرا فالش‌خوانی هم به گوش می‌رسید و به نظر می‌رسید برخی از خوانندگان به تمرین و آموزش بیشتری نیاز دارند. در یکی از قطعات بندری هم صدای نی‌انبان شنیده می‌شد، بی‌آنکه نوازنده این ساز روی صحنه باشد؛ موضوعی که درباره نحوه اجرای موسیقی سؤال ایجاد می‌کرد، هرچند به‌تنهایی نمی‌توان آن را نشانه استفاده از پلی‌بک دانست.

کنسرت بود یا دورهمی دوستانه؟
مشکل به صدا محدود نمی‌شد. از نحوه ورود و معرفی خوانندگان تا حرکات روی صحنه و پایان‌بندی اجرا، جای خالی طراحی و کارگردانی منسجم احساس می‌شد. گاهی خواننده پشت به تماشاگران می‌ایستاد و در اجرای گروهی هم هماهنگی لازم میان پنج خواننده وجود نداشت. با کمی طراحی صحنه و نورپردازی و تمرین بیشتر، می‌شد همین حضور پنج‌نفره را به نقطه قوت برنامه تبدیل کرد.
تشکرهای مکرر از خانم بریمانی هم کم‌کم کسالت‌بار شد. تقریباً بعد از هر آهنگ، فرصتی برای تشکر و تشویق فراهم می‌شد و ریتم برنامه از دست می‌رفت. اقوام و دوستان خوانندگان هم آن‌قدر نام آن‌ها را فریاد می‌زدند که احساس می‌کردم در استادیوم نشسته‌ام؛ طرفداران هر خواننده نام او را صدا می‌زدند و خلاصه هرکس سهم خودش را از هیاهوی سالن می‌خواست!
البته برای حلال شدن بلیت‌های یک میلیون و ۶۵۰ هزار تومانی، خوانندگان ۹۰ دقیقه پیوسته اجرا داشتند و در این میان بارها از تهیه‌کننده تشکر کردند!
تماشاگران هم فرصت پیدا کردند با آهنگ‌های آشنا برقصند و سوت بزنند؛ اما شور و هیجان سالن نمی‌تواند جای کیفیت اجرا را بگیرد. گاهی مرز میان یک کنسرت حرفه‌ای و دورهمی دوستانه آن‌قدر باریک می‌شود که آدم از خودش می‌پرسد برای تماشای اجرا بلیت خریده یا حضور در جشن خانوادگی دوستان هنرمندش!

حمایت از زنان هنرمند، فقط فراهم کردن صحنه نیست.
برگزاری کنسرت زنانه و فراهم کردن فرصت اجرا برای خوانندگان زن، اتفاق مثبتی است؛ اما حمایت واقعی به فراهم کردن صحنه و میکروفن ختم نمی‌شود. آموزش آواز، صدابرداری حرفه‌ای، طراحی اجرا و تولید آثار تازه، بخش جدایی‌ناپذیر پرورش خوانندگان جدید است.
دیشب ۲۶۲ زن در سالن خلیج فارس فرهنگسرای نیاوران با آهنگ‌های قدیمی معین و شهره همراه شدند؛ اما سؤال همچنان باقی است: اگر قرار است پنج خواننده زن نوظهور معرفی شوند، چرا باید پس از پایان کنسرت، بیش از صدای آن‌ها، تصویر معین و شهره در ذهنمان مانده باشد؟