به گزارش اکواقتصاد، نزدیک به یک میلیارد دلار روی کاهش قیمت نفت شرط‌بندی شده بود؛ معاملاتی که تنها دقایقی پیش از اعلام رسمی آتش‌بس با ایران توسط ایالات متحده انجام شدند و اکنون زیر ذره‌بین نهادهای نظارتی قرار گرفته‌اند. این همزمانی زمانی، پرسش‌هایی جدی درباره دسترسی احتمالی به اطلاعات غیرعمومی و سوءاستفاده از تحولات ژئوپلیتیکی ایجاد کرده است.

بررسی قانونی شرط‌بندی‌های نفتی پیش از آتش‌بس

در همین راستا، ریچی تورس، نماینده کنگره آمریکا، روز سه‌شنبه از نهادهای ناظر خواست تا جهش ناگهانی فعالیت در بازار نفت را که درست یک دقیقه پیش از اعلام آتش‌بس رخ داده بود، بررسی کنند. به گفته او، حجم بالای این معاملات نزولی و زمان‌بندی آنها «بیش از حد ایده‌آل» به نظر می‌رسد.

این معاملات از نوع قراردادهای آتی نفت خام بودند؛ ابزارهایی که به قیمت آینده نفت گره خورده‌اند. در چنین معاملاتی، اگر معامله‌گر انتظار کاهش قیمت را داشته باشد، قرارداد را زودتر می‌فروشد و پس از افت قیمت، آن را ارزان‌تر بازخرید می‌کند. هرچه افت قیمت شدیدتر باشد، سود معامله‌گر نیز بیشتر خواهد بود؛ مشروط به آنکه زمان ورود و خروج به‌درستی انتخاب شده باشد. پس از اعلام آتش‌بس، قیمت معاملات آتی نفت خام حدود ۱۵ درصد کاهش یافت و همین افت، سود قابل‌توجهی برای دارندگان این موقعیت‌ها به همراه داشت.

پرسش کلیدی قانون‌گذاران؛ حدس هوشمندانه یا دسترسی به اطلاعات محرمانه؟

آنچه نگرانی‌ها را تشدید کرده، حجم این شرط‌بندی‌هاست؛ حدود ۹۵۰ میلیون دلار موقعیت نزولی که اندکی پیش از یک اعلامیه ژئوپلیتیکی مهم ثبت شده است. از نگاه تورس، این وضعیت یک سؤال ساده اما حساس را مطرح می‌کند: آیا این فقط یک پیش‌بینی دقیق از سوی معامله‌گران بوده یا اینکه برخی از آنها از قبل می‌دانستند چه خبری در راه است؟

بر همین اساس، تورس خواستار بررسی مشترک کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا و کمیسیون معاملات آتی کالا شده است. در همین حال، دیگر قانون‌گذاران نیز نگرانی‌های مشابهی را مطرح کرده‌اند. از جمله الیزابت وارن و شلدون وایت‌هاوس که پیش‌تر نسبت به معاملات با زمان‌بندی حساس همزمان با تصمیمات سیاسی مهم درباره ایران، ونزوئلا و تعرفه‌ها هشدار داده بودند.

این حساسیت‌ها در شرایطی مطرح می‌شود که از زمان آغاز درگیری ایران، قیمت نفت خام نزدیک به ۴۰ درصد افزایش یافته و با اختلال در جریان عبور نفت از تنگه هرمز، به‌عنوان مسیری که به‌طور معمول حدود ۲۰ درصد از عرضه جهانی نفت را پوشش می‌دهد، قیمت‌ها به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسیده بود. چنین نوسانات شدیدی، فرصت‌های سودآوری بزرگی برای معامله‌گران ایجاد می‌کند.

با این حال، منتقدان تأکید می‌کنند که بازارها باید بر پایه اطلاعات عمومی و شفاف اداره شوند، نه دسترسی ویژه. اگر مشخص شود این معاملات بر اساس اطلاعات داخلی یا غیرعمومی انجام شده‌اند، موضوع از یک پیش‌بینی هوشمندانه فراتر رفته و وارد محدوده تخلف و رفتار غیرقانونی خواهد شد.

اکنون قانون‌گذاران و نهادهای ناظر به دنبال پاسخ به همین پرسش‌اند: آیا این موقعیت‌گیری صرفاً نتیجه تحلیل دقیق بازار بوده، یا نشانه‌ای از چیزی فراتر از آن؟