به گزارش اکو اقتصاد، صنعت بیمه از امروز، اول آذرماه، وارد مرحله تازهای از تحول دیجیتال شد؛ مرحلهای که قرار است با حذف کاغذ از فرآیند صدور بیمهنامه و پرداخت خسارت در رشتههای خودرو و درمان، بخشی از بروکراسی سنتی این صنعت کنار گذاشته شود و مسیر دریافت خدمات برای بیمهگذاران کوتاهتر شود. با این حال، اهمیت این تحول تنها در کنار گذاشتن پروندههای کاغذی نیست. آزمون اصلی شرکتهای بیمه از امروز آغاز میشود؛ زمانی که باید نشان دهند حذف کاغذ تا چه اندازه میتواند به کاهش مراجعات حضوری، تسریع پرداخت خسارت و افزایش رضایت مشتریان منجر شود.
سالهاست که توسعه خدمات الکترونیکی به یکی از محورهای اصلی برنامههای صنعت بیمه تبدیل شده، اما فاصله میان گسترش سامانههای دیجیتال و تغییر واقعی شیوه خدماترسانی همچنان یکی از چالشهای این صنعت بوده است. بسیاری از فرآیندها با وجود برخورداری از زیرساختهای الکترونیکی، در مراحل مختلف به دریافت مدارک، بررسیهای دستی و مراجعه بیمهگذاران وابسته ماندهاند. اجرای طرح حذف کاغذ از امروز را باید تلاشی برای عبور از همین وضعیت دانست؛ تغییری که در صورت اجرای درست میتواند رابطه میان شرکتهای بیمه و مشتریان را وارد مرحله تازهای کند.
انتخاب رشتههای خودرو و درمان برای اجرای این برنامه نیز اهمیت ویژهای دارد. این دو حوزه از پرمراجعهترین بخشهای خدمات بیمهای به شمار میروند و بخش قابل توجهی از تجربه مردم در مواجهه با شرکتهای بیمه، به نحوه رسیدگی به پروندههای خسارت در همین رشتهها مربوط میشود. طبیعی است که هر اندازه فرآیند دریافت خدمات در این بخشها سادهتر و سریعتر شود، اثر آن بر رضایت عمومی و اعتماد به صنعت بیمه محسوستر خواهد بود.
حذف کاغذ از امروز؛ پایان بروکراسی یا تغییر شکل آن؟
با آغاز اجرای این طرح از امروز، انتظار میرود فرآیند صدور بیمهنامه و پرداخت خسارت با اتکای بیشتری به تبادل الکترونیکی اطلاعات انجام شود و نیاز به ارائه اسناد فیزیکی به حداقل برسد. این تغییر در ظاهر ساده به نظر میرسد، اما در عمل مستلزم بازنگری در بخش مهمی از سازوکارهای اجرایی شرکتهای بیمه است.
تجربه تحول دیجیتال در بخشهای مختلف اقتصاد نشان داده است که الکترونیکی کردن خدمات، لزوماً به معنای سادهتر شدن آنها نیست. اگر همان مراحل پیچیده و زمانبر گذشته بدون اصلاح به محیط دیجیتال منتقل شوند، تنها شکل بروکراسی تغییر میکند و مشتری همچنان با فرآیندی دشوار روبهرو خواهد بود.
در صنعت بیمه نیز چنین خطری وجود دارد. ممکن است مدارک کاغذی حذف شوند، اما بیمهگذار همچنان ناچار باشد اطلاعات تکراری وارد کند، برای پیگیری پرونده با بخشهای مختلف تماس بگیرد یا مدت طولانی در انتظار تأیید درخواست خود بماند. در چنین شرایطی، نمیتوان از تحقق کامل اهداف تحول دیجیتال سخن گفت.
ارزش واقعی طرح جدید زمانی آشکار میشود که حذف کاغذ با اصلاح فرآیندهای داخلی، ارتباط مؤثر سامانهها و کاهش مراحل غیرضروری همراه باشد. به بیان دیگر، بیمهگذار نباید صرفاً به جای تحویل مدارک کاغذی، همان مدارک را در چند سامانه بارگذاری کند؛ بلکه باید بتواند با کمترین اقدام ممکن، خدمت مورد نیاز خود را دریافت کند.
نظارت بیمه مرکزی از نخستین روز اجرای طرح
همزمان با آغاز اجرای برنامه حذف کاغذ از امروز، بیمه مرکزی نظارت بر کیفیت خدمات الکترونیکی را در دستور کار قرار داده است. بر اساس دستور رئیس کل بیمه مرکزی، تیمهای تخصصی نظارتی مأمور شدهاند از نخستین روز اجرای طرح، عملکرد مراکز بیمهای را بررسی کنند و میزان انطباق خدمات ارائهشده با اهداف تعیینشده را مورد ارزیابی قرار دهند.
این تصمیم از آن جهت اهمیت دارد که موفقیت پروژههای دیجیتال را نمیتوان تنها با گزارش شرکتها درباره راهاندازی سامانهها یا تعداد پروندههای الکترونیکی سنجید. آنچه باید مورد توجه قرار گیرد، نتیجهای است که بیمهگذار در عمل تجربه میکند.
موسی رضایی، رئیس کل بیمه مرکزی، در نشست با بخشهای نظارتی این نهاد بر همین موضوع تأکید کرده و حذف کاغذ را فراتر از یک تغییر فنی دانسته است. از نگاه او، این پروژه باید به کاهش پیچیدگیهای سنتی، تسهیل دریافت خدمات و افزایش اعتماد عمومی به صنعت بیمه منجر شود.
برنامه نظارتی بیمه مرکزی نیز بر همین مبنا طراحی شده است. قرار است بازرسان علاوه بر بررسی فنی فرآیندها، از طریق گفتوگو با بیمهگذاران و زیاندیدگان، مشکلات احتمالی را شناسایی کنند. چنین رویکردی میتواند به نهاد ناظر کمک کند تا به جای اتکا به آمارهای اداری، تصویر روشنتری از کیفیت خدمات در مراکز اجرایی به دست آورد.
البته اثربخشی این نظارتها به نحوه پیگیری نتایج آنها بستگی دارد. شناسایی مشکلات زمانی ارزشمند خواهد بود که به اصلاح رویههای ناکارآمد و رفع موانع دریافت خدمات منجر شود. استمرار بازدیدهای میدانی و ارزیابی دورهای عملکرد شرکتها نیز میتواند از تبدیل شدن طرح حذف کاغذ به اقدامی مقطعی و نمایشی جلوگیری کند.
آزمون اصلی در پرداخت خسارت رقم میخورد
اگرچه صدور الکترونیکی بیمهنامه یکی از بخشهای مهم طرح جدید است، اما حساسترین مرحله اجرای آن را باید در فرآیند پرداخت خسارت جستوجو کرد. بیمهگذاران معمولاً زمانی بیش از هر موقعیت دیگری به کیفیت خدمات شرکت بیمه توجه میکنند که برای جبران خسارت ناشی از حادثه یا دریافت هزینههای درمانی به حمایت بیمهگر نیاز دارند.
در چنین شرایطی، سرعت رسیدگی به پرونده و شفافیت مراحل پرداخت، نقش تعیینکنندهای در میزان رضایت مشتری دارد. حذف کاغذ میتواند زمان ثبت اطلاعات و انتقال مدارک را کاهش دهد، اما کوتاه شدن زمان پرداخت خسارت به هماهنگی بخشهای مختلف شرکت بیمه نیز وابسته است.
در رشته درمان، ارتباط میان شرکتهای بیمه، مراکز درمانی و سامانههای اطلاعاتی اهمیت زیادی دارد. اگر اطلاعات بیمهگذار و مدارک مربوط به خدمات درمانی بهدرستی میان این بخشها تبادل شود، امکان کاهش مراجعات و تسریع رسیدگی فراهم خواهد شد. در مقابل، اختلال در سامانهها یا ناهماهنگی اطلاعات میتواند مشکلات تازهای برای بیمهشدگان ایجاد کند.
در بیمههای خودرو نیز موضوع تفاوت چندانی ندارد. فردی که پس از تصادف برای دریافت خسارت اقدام میکند، بیش از هر چیز انتظار دارد پرونده او بدون تشریفات اضافی بررسی شود و بتواند از وضعیت درخواست خود اطلاع پیدا کند. حذف مدارک کاغذی زمانی برای چنین فردی ارزشمند است که فرآیند ارزیابی و پرداخت نیز با سرعت و شفافیت بیشتری انجام شود.
از این منظر، کاهش فاصله زمانی میان ثبت درخواست و پرداخت خسارت میتواند یکی از مهمترین معیارهای سنجش موفقیت طرح باشد؛ معیاری که مستقیماً با تجربه بیمهگذاران ارتباط دارد.
صرفهجویی اقتصادی در انتظار شرکتهای بیمه
حذف کاغذ علاوه بر تسهیل خدمات، از منظر اقتصادی نیز برای شرکتهای بیمه اهمیت دارد. نگهداری پروندههای فیزیکی، ثبت و انتقال مدارک، بایگانی اسناد و انجام امور تکراری اداری، بخشی از منابع مالی و انسانی شرکتها را به خود اختصاص میدهد. کاهش وابستگی به این فرآیندها میتواند زمینه استفاده بهینهتر از منابع و افزایش بهرهوری عملیاتی را فراهم کند.
البته منافع اقتصادی دیجیتالی شدن خدمات تنها به کاهش مصرف کاغذ یا هزینه بایگانی محدود نمیشود. زمانی که اطلاعات بهصورت یکپارچه در دسترس بخشهای مختلف قرار گیرد، امکان کاهش خطاهای ثبت اطلاعات، جلوگیری از دوبارهکاری و تسریع تصمیمگیری نیز افزایش مییابد.
از سوی دیگر، کاهش مراجعات حضوری برای بیمهگذاران نیز ارزش اقتصادی دارد. رفتوآمد به شعب، صرف زمان برای تکمیل مدارک و پیگیری پروندهها، هزینههایی هستند که اگرچه همیشه در صورتهای مالی شرکتهای بیمه دیده نمیشوند، اما برای مشتریان کاملاً ملموساند.
با این حال، تحقق صرفهجویی پایدار به سرمایهگذاری مناسب در زیرساختهای فناوری وابسته است. توسعه سامانههای قابل اعتماد، حفاظت از اطلاعات مشتریان و آموزش کارکنان هزینههایی دارد که باید در محاسبات اقتصادی طرح مورد توجه قرار گیرد. بنابراین، برای قضاوت درباره میزان کاهش هزینهها، لازم است عملکرد شرکتها پس از اجرای طرح با دورههای گذشته مقایسه شود.
نگرانیهایی که نباید زیر سایه تحول دیجیتال بماند
اجرای گسترده خدمات الکترونیکی در کنار مزایای قابل انتظار، چالشهایی نیز به همراه دارد که بیتوجهی به آنها میتواند بخشی از دستاوردهای طرح را تحت تأثیر قرار دهد.
یکی از این چالشها، آمادگی زیرساختهای فناوری و پایداری سامانههاست. هر اندازه وابستگی خدمات بیمهای به بسترهای الکترونیکی بیشتر شود، اهمیت دسترسی مستمر و بدون اختلال به این سامانهها نیز افزایش پیدا میکند. اختلال در ثبت درخواست یا تبادل اطلاعات، بهویژه هنگام دریافت خسارت درمانی، میتواند مشکلات جدی برای بیمهگذاران ایجاد کند.
موضوع دیگر، دسترسی یکسان مردم به خدمات دیجیتال است. همه بیمهگذاران از مهارت یا امکانات مشابهی برای استفاده از سامانههای الکترونیکی برخوردار نیستند. از این رو، شرکتهای بیمه باید در کنار توسعه خدمات غیرحضوری، امکان راهنمایی و پشتیبانی مؤثر از مشتریان را نیز فراهم کنند تا حذف کاغذ به معنای دشوارتر شدن دریافت خدمات برای برخی گروهها نباشد.
امنیت اطلاعات نیز از موضوعات مهم این تحول است. در فرآیند صدور بیمهنامه و پرداخت خسارت، حجم قابل توجهی از اطلاعات شخصی، مالی و درمانی افراد پردازش میشود. حفاظت از این دادهها و جلوگیری از دسترسی غیرمجاز، از الزاماتی است که باید همزمان با گسترش خدمات الکترونیکی مورد توجه جدی قرار گیرد.
از امروز، معیار قضاوت مردم تغییر میکند
اجرای طرح حذف کاغذ از امروز، اول آذرماه، فرصتی برای بازنگری در شیوه ارزیابی عملکرد شرکتهای بیمه فراهم کرده است. تا پیش از این، توسعه خدمات دیجیتال بیشتر با تعداد سامانههای راهاندازیشده یا امکانات الکترونیکی شرکتها معرفی میشد، اما اکنون انتظار میرود نتایج این سرمایهگذاریها در کیفیت خدمات روزمره مردم نمایان شود.
در این شرایط، شرکتهایی عملکرد موفقتری خواهند داشت که بتوانند فرآیندهای خود را واقعاً ساده کنند، زمان رسیدگی به درخواستها را کاهش دهند و امکان پیگیری شفاف پروندهها را در اختیار مشتریان قرار دهند.
بیمه مرکزی نیز با استمرار نظارت میدانی میتواند زمینه مقایسه عملکرد شرکتها و شناسایی نقاط ضعف اجرای طرح را فراهم کند. انتشار منظم اطلاعاتی درباره مدت رسیدگی به خسارت، میزان مراجعات حضوری و رضایت بیمهگذاران نیز میتواند به روشنتر شدن نتایج این تحول کمک کند.
آنچه امروز در صنعت بیمه آغاز شده، در صورت اجرای کامل و مؤثر، میتواند فراتر از حذف چند برگ کاغذ باشد و به اصلاح بخشی از ساختار خدماترسانی این صنعت منجر شود. با این حال، هنوز برای قضاوت درباره نتایج نهایی آن زود است و باید دید شرکتهای بیمه تا چه اندازه میتوانند اهداف اعلامشده را در عمل محقق کنند.
برای مردم، تحول دیجیتال با نام سامانهها و تعداد خدمات الکترونیکی معنا پیدا نمیکند. بیمهگذاری که پس از یک حادثه یا مراجعه به مرکز درمانی به دنبال دریافت خسارت است، بیش از هر چیز به سرعت، سادگی و اطمینان در دریافت خدمات اهمیت میدهد.
از همین رو، موفقیت طرح حذف کاغذ نه در پایان استفاده از پروندههای فیزیکی، بلکه در پایان انتظارهای طولانی و رفتوآمدهای غیرضروری مشخص خواهد شد. صنعت بیمه از امروز قدم مهمی برداشته است، اما ارزش واقعی این قدم را تجربه بیمهگذاران در روزها و ماههای پیش رو تعیین خواهد کرد.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید!
ثبت نظر جدید