ابراهیم سماوی در گفت‌وگو با  اکواقتصاد،  گفت: واقعیت این است که در شرایطی که بیش از ۵۰ روز از توقف معاملات می‌گذرد، بازار سرمایه دیگر صرفاً با کمبود اطلاعات مواجه نیست، بلکه با انباشت ریسک، تعلیق نقدشوندگی و تشدید تورش‌های رفتاری روبه‌روست.

وی گفت: تأکید بر افشای اطلاعات تولید، فروش و عملکرد شرکت‌ها، بدون تردید یکی از پیش‌نیازهای بازگشایی است. بازار بدون حداقل داده‌های عملیاتی، امکان تحلیل و قیمت‌گذاری را از دست می‌دهد و در چنین فضایی، هرگونه بازگشایی می‌تواند به نوسانات غیرمنطقی منجر شود.

سماوی افزود: اما نکته اینجاست که در شرایط فعلی، مسأله بازار صرفاً «کمبود داده» نیست، بلکه «عدم امکان تخلیه تدریجی اطلاعات در قیمت‌ها»ست. اطلاعات طی این مدت انباشته شده، اما فرصت تعدیل تدریجی در بازار وجود نداشته است. بنابراین حتی با افشای حداقلی اطلاعات نیز، اگر مسیر بازگشایی به‌درستی طراحی نشود، این اطلاعات به‌جای ایجاد شفافیت، می‌تواند به محرک بیش‌واکنشی تبدیل شود.

 این کارشناس عنوان کرد: از سوی دیگر، اشاره به سه سناریوی تداوم وضعیت فعلی، توافق یا بازگشت تنش‌ها، نشان می‌دهد سیاست‌گذار به‌درستی به عدم قطعیت محیط کلان واقف است. با این حال، چالش اصلی نه در شناسایی سناریوها، بلکه در ترجمه هر سناریو به یک الگوی اجرایی برای بازگشایی بازار است. در سناریوی تداوم تنش، بازگشایی کامل بازار می‌تواند به آزادسازی یک شوک فشرده‌شده منجر شود که طی دوره توقف، در ذهن سرمایه‌گذاران انباشته شده است.

وی گفت: در سناریوی توافق نیز، اگرچه انتظارات بهبود می‌یابد، اما باز هم بازار با برخورد سناریوهای ذهنی متفاوت مواجه خواهد شد که می‌تواند نوسانات اولیه را تشدید کند، در این میان، توصیه به پرهیز از رفتارهای هیجانی و تأکید بر صبر، اگرچه از منظر نظری صحیح است، اما در عمل بدون طراحی ابزارهای سیاستی، کارایی محدودی خواهد داشت.

سماوی افزود: رفتار سرمایه‌گذار در بازار، صرفاً تابع توصیه نیست، بلکه تابع ساختار انگیزشی و امکان عمل اوست. زمانی که بازار برای بیش از یک ماه متوقف بوده و امکان نقدشوندگی از بین رفته، تورش‌هایی مانند زیان‌گریزی، رفتار گله‌ای و بیش‌واکنشی به‌طور طبیعی تشدید می‌شوند. در چنین شرایطی، انتظار رفتار کاملاً عقلایی از سرمایه‌گذار، بدون فراهم کردن بسترهای مناسب، انتظاری خوش‌بینانه است.
 این کارشناس عنوان کرد: بر همین اساس، به نظر می‌رسد در کنار تأکید بر افشای اطلاعات، باید به طراحی مکانیزم بازگشایی لایه‌ای و مدیریت‌شده توجه جدی‌تری شود. بازاری که در آن همه دارایی‌ها به‌صورت هم‌زمان و با یک منطق واحد بازگشایی شوند، در معرض نوسانات شدید قرار خواهد گرفت. در مقابل، تفکیک بازار به لایه‌های مختلف بر اساس سطح ریسک و نقدشوندگی، می‌تواند به مدیریت تدریجی شوک کمک کند.

وی گفت: همچنین، موضوع دسترسی سرمایه‌گذاران به دارایی‌هایشان، به‌ویژه برای پرتفوی‌های خرد، باید به‌عنوان یک اولویت سیاستی در نظر گرفته شود. طراحی پنجره‌های محدود نقدشوندگی یا سازوکارهای حمایتی برای پاسخ به نیازهای فوری سرمایه‌گذاران، می‌تواند از انتقال فشارهای معیشتی به رفتارهای هیجانی در بازار جلوگیری کند.

این کارشناس عنوان کرد: جمع‌بندی آنکه، افشای حداقلی اطلاعات، شرط لازم برای بازگشایی بازار است، اما شرط کافی نیست. بازار سرمایه امروز بیش از هر چیز به یک طراحی هوشمندانه برای بازگشایی نیاز دارد؛ طراحی‌ای که در آن، هم اطلاعات به‌درستی در قیمت‌ها منعکس شود، هم رفتار سرمایه‌گذاران مدیریت شود و هم اعتماد آسیب‌دیده، به‌تدریج بازسازی گردد. در غیر این صورت، بازگشایی بازار نه به کشف قیمت، بلکه به تخلیه هیجانات فشرده‌شده منجر خواهد شد.