به گزارش اکواقتصاد، برخلاف بسیاری از تصورات اولیه که از اختلالی بلندمدت در زنجیره فولاد کشور حکایت داشت، شواهد میدانی و اظهارات مدیران صنعتی نشان می‌دهد فولاد مبارکه مسیر بازسازی را سریع‌تر از برآوردهای اولیه آغاز کرده و حتی چشم‌اندازی برای بازگشت قوی‌تر از گذشته ترسیم شده است.

هدف قرار گرفتن «قلب صنعت کشور»

بهرام سبحانی، مدیرعامل اسبق فولاد مبارکه و رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، در توصیف ابعاد این حادثه از تعبیری استفاده کرد که اهمیت ماجرا را روشن‌تر می‌کند: «قلب صنعت کشور هدف قرار گرفت.»

به گفته او، خسارت به فولاد مبارکه تنها آسیب به یک بنگاه اقتصادی نیست؛ بلکه به دلیل سهم راهبردی این مجموعه در زنجیره تولید فولاد، بازار داخلی، صادرات و اشتغال صنعتی، هرگونه اختلال در آن می‌تواند تبعاتی ملی داشته باشد.

اما سبحانی در عین حال تأکید می‌کند که مزیت اصلی فولاد مبارکه نه صرفاً تجهیزات و زیرساخت‌های آن، بلکه «سرمایه انسانی عاشق و متخصص» این مجموعه است؛ ظرفیتی که به باور او می‌تواند کارخانه را در زمانی منطقی و حتی در وضعیتی بهتر از گذشته احیا کند.

مدیریت بحران؛ از تخلیه ۲۳۰۰ نفر در ۱۴ دقیقه تا تشکیل اتاق جنگ بازسازی

نخستین نشانه‌های تاب‌آوری سازمانی فولاد مبارکه در همان ساعات ابتدایی بحران نمایان شد. به گفته مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، در زمان وقوع حادثه حدود ۲۳۰۰ نفر از کارکنان حاضر در سایت در کمتر از ۱۴ دقیقه تخلیه شدند؛ عملیاتی که نشان‌دهنده سطح بالای آمادگی ایمنی و مدیریت بحران در این مجموعه است.

همزمان بیش از ۶۷۰۰ نفر از کارکنان و نیروهای عملیاتی در فرآیند کنترل شرایط مشارکت کردند و بلافاصله سه کارگروه اصلی شامل: بازسازی فنی، مالی و بازرگانی، رسانه و سرمایه انسانی فعال شدند تا مدیریت بحران بدون وقفه آغاز شود.
در همین مدت، حدود ۴۰ جلسه مدیریت بحران برگزار شده و نقشه راه بازسازی مرحله‌به‌مرحله تدوین شده است؛ اقدامی که از نگاه کارشناسان نشان‌دهنده بلوغ مدیریتی این مجموعه در مواجهه با بحران‌های بزرگ صنعتی است.

زیرساخت مالی بازسازی؛ بازار سرمایه وارد میدان شد

یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها پس از هر حادثه صنعتی، تأمین منابع مالی برای بازسازی است؛ موضوعی که در مورد فولاد مبارکه نیز با واکنش سریع بازار سرمایه همراه شده است.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در بازدید از خطوط آسیب‌دیده فولاد مبارکه اعلام کرد که تأمین مالی بازسازی از مسیرهای مختلف بازار سرمایه در دستور کار قرار گرفته است؛ از جمله: افزایش سرمایه، انتشار اوراق مرابحه، اوراق تأمین مالی پروژه، راه‌اندازی صندوق

مشارکت عمومی بازسازی فولاد

اعلام این حمایت مالی، حامل یک پیام روشن برای بازار و سهامداران است: بازسازی فولاد مبارکه نه‌تنها با محدودیت منابع مواجه نیست، بلکه از پشتوانه کامل ساختار مالی کشور برخوردار است.

بدون تعدیل نیرو؛ حفظ ۲۹ هزار شغل در اولویت

در بسیاری از بحران‌های صنعتی جهان، نخستین واکنش شرکت‌ها کاهش هزینه از مسیر تعدیل نیروی انسانی است؛ اما فولاد مبارکه مسیر متفاوتی انتخاب کرده است.

مدیریت این مجموعه اعلام کرده: هیچ برنامه‌ای برای تعدیل نیرو وجود ندارد.

تصمیمی که به معنای حفظ حدود ۲۹ هزار شغل مستقیم و پیمانکاری در یکی از بزرگ‌ترین اکوسیستم‌های صنعتی کشور است.

این اقدام نه‌تنها از منظر اجتماعی اهمیت بالایی دارد، بلکه نشان می‌دهد مدیریت شرکت بازسازی را پروژه‌ای کوتاه‌مدت و قابل تحقق می‌داند، نه بحرانی فرسایشی.

بازار فولاد بدون شوک؛ آزمون موفق مدیریت زنجیره تأمین

یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سنجش موفقیت فولاد مبارکه در مدیریت بحران، جلوگیری از بروز شوک در بازار فولاد کشور بوده است.

با وجود سهم بزرگ این شرکت در تولید فولاد ایران، بازار در هفته‌های پس از حادثه دچار آشفتگی شدید نشد؛ موضوعی که حاصل اقدامات هماهنگ مدیریت شرکت برای: استفاده از ظرفیت شرکت‌های زیرمجموعه، فعال‌سازی خطوط جایگزین، بهره‌گیری از توان شرکت‌هایی مانند فولاد سفیددشت، مدیریت هوشمند عرضه به مشتریان بوده است.

این موضوع نشان می‌دهد فولاد مبارکه طی سال‌های گذشته زنجیره تأمین خود را به شکلی طراحی کرده که حتی در شرایط بحرانی نیز بتواند نقش تنظیم‌گر بازار را حفظ کند.

در بسیاری از نمونه‌های جهانی، بحران‌های صنعتی بزرگ به فرصتی برای نوسازی زیرساخت‌ها تبدیل شده‌اند. در فولاد مبارکه نیز به‌نظر می‌رسد مدیریت شرکت دقیقاً با همین نگاه حرکت می‌کند.

طبق اعلام مدیرعامل گروه، در کنار تعمیر بخش‌های آسیب‌دیده، بخشی از پروژه‌ها با رویکرد نوسازی و بازطراحی تجهیزات دنبال می‌شود؛ به این معنا که برخی واحدها نه صرفاً به وضعیت قبل، بلکه با فناوری و طراحی ارتقایافته بازخواهند گشت.
اگر این روند مطابق برنامه پیش برود، حمله اخیر می‌تواند در میان‌مدت به نقطه‌ای برای مدرن‌سازی بخشی از زیرساخت‌های فولاد مبارکه تبدیل شود.

شاید مهم‌ترین دستاورد فولاد مبارکه در این بحران، نه بازسازی تجهیزات بلکه اثبات یک واقعیت ساختاری باشد:فولاد مبارکه صرفاً یک کارخانه نیست؛ یک نهاد صنعتی با ظرفیت نهادی، مدیریتی و انسانی کم‌نظیر در اقتصاد ایران است.
حمایت مدیران سابق، حضور نهادهای مالی، حفظ نیروی انسانی، کنترل بازار و آغاز سریع بازسازی همگی نشان می‌دهد این مجموعه طی دهه‌ها فعالیت، ساختاری فراتر از یک بنگاه تولیدی ایجاد کرده است.

حمله به فولاد مبارکه بدون تردید یکی از مهم‌ترین ضربات وارده به زیرساخت صنعتی ایران در سال‌های اخیر بود. اما سرعت واکنش، انسجام مدیریتی، حمایت بازار سرمایه و حفظ ثبات بازار فولاد نشان می‌دهد این مجموعه نه‌تنها از بحران عبور خواهد کرد، بلکه احتمالاً با ساختاری نوسازی‌شده و مقاوم‌تر بازمی‌گردد.

فولاد مبارکه اکنون در میانه یکی از سخت‌ترین آزمون‌های تاریخ خود قرار دارد؛ آزمونی که اگر روند فعلی ادامه یابد، می‌تواند این مجموعه را از یک غول صنعتی صرف، به نماد تاب‌آوری صنعتی ایران تبدیل کند.