به گزارش اکو اقتصاد، علیرضا شریفی یزدی، استاد دانشگاه و روان‌شناس اجتماعی، در تحلیل واکنش‌های متفاوت نسل‌ها نسبت به محدودیت یا قطع اینترنت، بر تمایز میان «مهاجران دیجیتال» و «بومیان دیجیتال» تأکید می‌کند.

به گفته او، نسل‌های دهه پنجاه و شصت و حتی پیش از آن، زندگی بدون اینترنت را تجربه کرده‌اند و گرچه امروز فعالیت‌های روزمره آنان نیز به اینترنت وابسته است، اما در نبود آن همچنان امکان بازگشت به تجربه‌های پیشین برایشان وجود دارد. این گروه قطع اینترنت را با دشواری‌هایی در کار، ارتباطات و امور روزمره مواجه می‌بیند، اما فشار روانی شدیدی را تجربه نمی‌کند.

در مقابل، نسل‌های متولد نیمه دوم دهه هفتاد، دهه هشتاد و نود که سال‌های شکل‌گیری هویت، آموزش و ارتباطات‌شان در بستر دیجیتال انجام شده، به‌گفته شریفی یزدی «با قطع اینترنت گویی یکی از مسیرهای حیاتی خود را از دست می‌دهند». او توضیح می‌دهد که این گروه توان مقایسه با شرایط جهانی را دارد و قطع اینترنت برای آنان به سرعت به احساس ناکامی، ناامنی و اضطراب تبدیل می‌شود؛ احساسی که می‌تواند پیامدهای روان‌شناختی گسترده‌ای داشته باشد.

به گفته این روان‌شناس، در مرحله نخست بروز اضطراب، پیامدهایی چون انزوا، کاهش انگیزه، افزایش افسردگی و گرایش به رفتارهای جبرانی یا ناسالم مشاهده می‌شود. اما در سطح اجتماعی، این اضطراب می‌تواند به خشم تبدیل شود؛ خشمی که «در درون انباشته می‌ماند و منتظر محرکی برای بروز است». او رفتارهای فردی مانند تخریب اموال (وندالیسم) تا واکنش‌های جمعی گسترده‌تر را از انواع بروز چنین خشم نهفته می‌داند.

این تحلیل با یافته‌های برخی پژوهش‌های معتبر بین‌المللی هم‌راستا است.

• برای مثال، گزارش OECD Digital Well-Being تأکید می‌کند وابستگی شدید نسل جوان به ارتباطات آنلاین در صورت قطع دسترسی می‌تواند احساس محرومیت و اضطراب اجتماعی ایجاد کند.

• مطالعه‌ای در Journal of Adolescence نشان می‌دهد نوجوانانی که دسترسی دیجیتال‌شان به‌صورت ناگهانی محدود می‌شود، افزایش قابل‌توجهی در شاخص‌های استرس و کاهش حس تعلق اجتماعی را تجربه می‌کنند.

• دانشگاه استنفورد در پژوهشی درباره «رفتار اجتماعی در دوره‌های قطع ارتباطات» به این نتیجه رسیده که محدودیت‌های اینترنتی می‌تواند احساس بی‌اعتمادی و نگرانی جمعی را تشدید کند.

شریفی یزدی همچنین بر یک سوءبرداشت نسلی تأکید می‌کند: به باور او، برخی والدین تصور می‌کنند نوجوانان کمتر می‌فهمند، در حالی که «در بسیاری موارد قدرت تحلیل آنان از والدین بالاتر است». او معتقد است نادیده گرفتن احساسات و نیازهای نسل جدید می‌تواند پیامدهای اجتماعی ناخواسته ایجاد کند.

این روان‌شناس با توصیف اینترنت به‌عنوان «ابزاری دو لبه» یادآور می‌شود که این ابزار هم برای رشد و نوآوری قابل استفاده است و هم ممکن است مخاطراتی به همراه داشته باشد؛ اما مدیریت هوشمندانه آن نیازمند درک عمیق‌تری از روان‌شناسی نسل‌های جدید و کارکردهای اجتماعی فضای دیجیتال است.