به گزارش اکواقتصاد، پس از جنگ و تنش‌های اخیر میان ایران، آمریکا و اسرائیل، فضای مذاکرات بیش از گذشته دشوار شده است. هر دو طرف معتقدند در رویارویی‌های اخیر دست بالا را داشته‌اند و همین تصور، رسیدن به مصالحه را پیچیده‌تر کرده است.

مسئله غنی‌سازی اورانیوم در خاک ایران بیش از دو دهه است که محور اصلی اختلاف میان دو کشور به شمار می‌رود. ایران این موضوع را حق خود در چارچوب پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) می‌داند، در حالی که آمریکا همواره نسبت به آن تردید داشته است. با این حال در جریان مذاکرات منتهی به برجام، دولت باراک اوباما به این نتیجه رسید که حذف کامل غنی‌سازی در ایران عملی نیست و باید با محدودیت و نظارت بین‌المللی مدیریت شود.

برجام در سال ۲۰۱۵ با هدف محدودسازی برنامه هسته‌ای ایران و افزایش نظارت‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی شکل گرفت و برای مدتی توانست روند توسعه برنامه هسته‌ای ایران را کنترل کند. اما خروج دولت دونالد ترامپ از این توافق در سال ۲۰۱۸، شرایط را تغییر داد و به تدریج ایران نیز بخشی از تعهدات هسته‌ای خود را کاهش داد.

پس از آن و در واکنش به فشارهای سیاسی، تحریم‌ها و حتی حملات خرابکارانه به برخی تأسیسات هسته‌ای، تهران سطح غنی‌سازی خود را افزایش داد. با وجود حملات نظامی و تنش‌های اخیر نیز ایران اعلام کرده است که از اصل غنی‌سازی عقب‌نشینی نخواهد کرد و آن را بخشی از دستاورد علمی و نماد حاکمیت ملی می‌داند.

در مذاکرات جدید، برخی طرح‌ها از جمله ایجاد کنسرسیوم چندملیتی برای غنی‌سازی یا توافقی مبتنی بر تعلیق موقت مطرح شده است. در این مدل، ایران در ازای کاهش تحریم‌ها، برای مدت مشخصی فعالیت‌های مرتبط با غنی‌سازی را متوقف می‌کند و سپس تحت نظارت آژانس برنامه‌ای محدود و کنترل‌شده را از سر می‌گیرد.

با این حال، اختلاف اصلی بر سر مدت این تعلیق است. گزارش‌ها حاکی است که ایران پیشنهاد توقف پنج‌ساله غنی‌سازی را مطرح کرده، در حالی که مقامات آمریکایی از جمله جی‌دی ونس خواستار تعلیق ۲۰ ساله شده‌اند.

بر اساس این گزارش این فاصله قابل توجه نشان می‌دهد دستیابی به توافق نهایی در کوتاه‌مدت دشوار خواهد بود. با این حال، برخی تحلیلگران می‌گویند یک توافق میان‌مدت می‌تواند زمان لازم برای ادامه مذاکرات و کاهش تنش‌ها را فراهم کند؛ توافقی که هم نگرانی‌های هسته‌ای را کاهش دهد و هم امکان ادامه دیپلماسی میان دو کشور را حفظ کند.