به گزارش اکو اقتصاد، بورس تهران در حالی دهمین روز متوالی رشد خود را پشت سر گذاشت که برخلاف الگوی سنتی سالهای گذشته، سرمایهگذاران حقیقی همچنان در سمت خرید فعال ماندهاند. این در شرایطی است که بازار سهام ایران همواره یکی از حساسترین بازارها نسبت به ریسکهای سیاسی و اقتصادی بوده و معمولا با کوچکترین نشانه از تنش یا ابهام، موج خروج پول و رفتارهای احتیاطی در معاملات شکل میگرفت. اما حالا شرایط متفاوت است؛ نه تنها خبری از فرار سرمایه نیست، بلکه جریان ورود نقدینگی حقیقی به بورس همچنان ادامه دارد.
بررسی آمارها نشان میدهد از ابتدای سال تاکنون شاخص کل بورس بیش از ۱۷ درصد و شاخص هموزن حدود ۲۲ درصد رشد کردهاند. در همین بازه، ورود پول حقیقی به بازار سهام از مرز ۴۰ هزار میلیارد تومان عبور کرده که یکی از کمسابقهترین موجهای ورود نقدینگی در سالهای اخیر محسوب میشود. همین موضوع باعث شده این پرسش در بازار شکل بگیرد که چرا این بار رفتار معاملهگران با دورههای قبلی متفاوت شده است؟
کارشناسان معتقدند بخشی از این روند به ارزندگی سهام بازمیگردد. بورس تهران پیش از آغاز تنشهای اخیر نیز نسبت به بازارهای موازی مانند ارز، طلا و مسکن عقبماندگی محسوسی داشت و توقف مقطعی معاملات در ماههای گذشته این فاصله را بیشتر کرد. اکنون بخشی از رشد اخیر بازار در واقع جبران همان عقبماندگی تلقی میشود.
با این حال، تنها عامل رشد بازار را نمیتوان ارزندگی سهام دانست. در هفتههای اخیر مجموعهای از اقدامات حمایتی از سوی سیاستگذار، از تزریق منابع گرفته تا مدیریت سمت عرضه و حمایت نهادهای بزرگ بازار، این پیام را به فعالان بورسی منتقل کرده که سیاستگذار تمایلی به شکلگیری یک روند فرسایشی نزولی در بورس ندارد. همین برداشت موجب شده فضای احتیاطی معاملات تا حد زیادی کاهش پیدا کند و بخشی از سرمایهگذارانی که ماهها در حاشیه بازار قرار داشتند، دوباره به معاملات بازگردند.
تحلیلگران میگویند ورود مستمر پول حقیقی میتواند به یک چرخه خودتقویتکننده تبدیل شود؛ به این معنا که مشاهده رشد تقاضا و ورود نقدینگی تازه، انتظارات سرمایهگذاران را نسبت به آینده بازار مثبتتر میکند و همین خوشبینی باعث جذب سرمایههای جدید میشود. در واقع بورس این روزها بیش از آنکه بر ریسکهای سیاسی متمرکز باشد، بر فرصتهای پیشرو تمرکز کرده است.
با وجود این، کارشناسان هشدار میدهند که ریسکهای سیاسی و اقتصادی همچنان پابرجاست. ابهام در مذاکرات، وضعیت نرخ ارز، سیاستهای اقتصادی دولت و تحولات منطقهای همچنان میتوانند مسیر بازار را تغییر دهند. تفاوت امروز بورس با دورههای گذشته این است که معاملهگران فعلا احتمال تداوم حمایتها و ادامه روند صعودی را بیشتر از سناریوهای منفی ارزیابی میکنند.
حجت سرهنگی، کارشناس بازارهای مالی، معتقد است مهمترین اتفاق این روزهای بازار، بازگشت تدریجی اعتماد به بورس است؛ اعتمادی که طی سالهای گذشته بهشدت آسیب دیده بود. به گفته او، رشد شاخصها بهتنهایی نمیتواند توضیحدهنده ورود مستمر پول حقیقی باشد و آنچه اهمیت دارد کاهش رفتارهای هیجانی و بازگشت سرمایهگذاران خرد به بازار است.
او تاکید میکند اعتماد متغیری شکننده است و با چند روز رشد شاخص به دست نمیآید. از نگاه این کارشناس، حفظ روند فعلی نیازمند ثبات در تصمیمگیریها، پرهیز از سیاستهای ناگهانی و ادامه رفتارهای قابل پیشبینی از سوی سیاستگذار است. در غیر این صورت، هرگونه خبر منفی یا تغییر در فضای سیاسی میتواند بر انتظارات فعالان بازار اثر بگذارد.
در حال حاضر اما آنچه در معاملات بورس دیده میشود، افزایش سطح اعتماد، ورود پیوسته نقدینگی و امید به ادامه رونق بازار سهام است؛ موضوعی که اگر با متغیرهای بنیادی همراه شود، میتواند مهمترین موتور حرکت بورس در ماههای آینده باشد.