به گزارش اکو اقتصاد، بازار جهانی نفت در حالی روزهای پرنوسانی را پشت سر میگذارد که آژانس بینالمللی انرژی (IEA) نسبت به کاهش نگرانکننده ذخایر نفتی جهان هشدار داده و اعلام کرده ادامه روند فعلی میتواند بازار را درست پیش از اوج مصرف تابستانی با یکی از پایینترین سطوح ذخیرهسازی سالهای اخیر روبهرو کند.
توریل بوسونی، رئیس بخش بازارها و صنعت نفت آژانس بینالمللی انرژی، در کنفرانس انرژی خاورمیانه اساندپی گلوبال در لندن تاکید کرده است که سرعت برداشت از ذخایر نفتی به شکل محسوسی افزایش یافته و اگر این روند ادامه پیدا کند، سطح ذخایر تجاری و راهبردی نفت در ماههای آینده به محدودههای بحرانی نزدیک خواهد شد.
به گفته او، کاهش ذخایر در شرایطی رخ میدهد که بازار جهانی همچنان با اختلال در یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان یعنی تنگه هرمز مواجه است؛ گذرگاهی که پیش از آغاز بحران روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت و گاز طبیعی مایع از آن عبور میکرد و اکنون تنها بخشی از ظرفیت پیشین خود را در اختیار بازار قرار داده است.
نزدیک به چهار ماه از آغاز تنشها در خلیج فارس میگذرد و محدودیت در تردد نفتکشها همچنان ادامه دارد. اگرچه طی هفتههای اخیر اخبار مربوط به مذاکرات ایران و آمریکا بارها امید به کاهش تنشها را افزایش داده، اما بازار هنوز نسبت به بازگشت کامل شرایط به وضعیت عادی اطمینان ندارد.
رئیس بخش بازارهای نفت آژانس بینالمللی انرژی هشدار داده حتی در صورت دستیابی فوری تهران و واشنگتن به توافق سیاسی، بازگشت کامل تنگه هرمز به شرایط عادی بین ۶ تا ۸ ماه زمان خواهد برد. به گفته او، پاکسازی مسیرهای دریایی، بازگشت شرکتهای بزرگ کشتیرانی، فعالشدن پوششهای بیمهای و احیای زنجیره حملونقل انرژی، فرآیندی زمانبر است و بازار نباید انتظار داشته باشد که توافق سیاسی به سرعت به افزایش عرضه نفت منجر شود.
آژانس بینالمللی انرژی و کشورهای عضو آن پیشتر برای کنترل بحران، حدود ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر راهبردی خود را آزاد کردند، اما هنوز بخش قابلتوجهی از این حجم وارد بازار نشده است. با این حال، مقامهای آژانس تاکید دارند آزادسازی ذخایر تنها یک راهکار موقت است و در صورت ادامه اختلال عرضه، بازار ناچار خواهد شد بخشی از تعادل را از مسیر کاهش تقاضا برقرار کند.
در همین حال، قیمت نفت طی روزهای اخیر نوسانات قابلتوجهی را تجربه کرده است. نفت برنت پس از جهش بیش از ۵ درصدی در ابتدای هفته، تحت تاثیر اخبار مربوط به مذاکرات ایران و آمریکا بخشی از رشد خود را از دست داد و به محدوده ۹۳ دلار در هر بشکه بازگشت. نفت خام وستتگزاس اینترمدیت آمریکا نیز در محدوده ۹۱ دلار معامله شد.
با وجود این، هر دو شاخص نفتی در ماه مه بیش از ۱۶ درصد افت قیمت را ثبت کردند؛ کاهشی که عمدتاً ناشی از خوشبینی معاملهگران نسبت به احتمال تمدید آتشبس و بازگشایی تدریجی تنگه هرمز بود. با این حال، اظهارات متناقض مقامهای آمریکایی و ایرانی همچنان فضای بازار را مبهم نگه داشته است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در روزهای اخیر ابتدا اعلام کرد نگرانی چندانی نسبت به شکست مذاکرات ندارد، اما ساعاتی بعد تاکید کرد گفتوگوها همچنان ادامه دارد و امکان دستیابی به توافق در روزهای آینده وجود دارد. در مقابل، مقامهای ایرانی نیز بارها اعلام کردهاند بیاعتمادی نسبت به مواضع متناقض واشنگتن و تداوم تنشهای منطقهای روند مذاکرات را پیچیده کرده است.
تداوم بحران هرمز طی ماههای اخیر مسیر تجارت جهانی نفت را نیز تغییر داده است. پالایشگاههای آسیایی و اروپایی که پیشتر بخش عمده نفت موردنیاز خود را از خاورمیانه تامین میکردند، اکنون به سمت منابع جایگزین حرکت کردهاند.
دادههای رهگیری نفتکشها نشان میدهد صادرات نفت خام آمریکا در ماه مه به حدود ۶ میلیون بشکه در روز رسیده که یکی از بالاترین سطوح ثبتشده تاکنون محسوب میشود. این افزایش بیانگر آن است که مصرفکنندگان بزرگ جهانی برای جبران کاهش عرضه خاورمیانه ناچار به تغییر مسیر تامین انرژی خود شدهاند.
همزمان آمارهای اولیه از کاهش حدود ۳.۶ میلیون بشکهای ذخایر نفت خام آمریکا در هفته منتهی به ۲۹ مه حکایت دارد؛ موضوعی که نشانه ادامه فشار بر بازار جهانی نفت تلقی میشود.
اکنون مهمترین نگرانی بازار تنها قیمت نفت نیست، بلکه سرعت کاهش ذخایر جهانی است. اگر روند برداشت از ذخایر ادامه پیدا کند و بازگشایی کامل تنگه هرمز نیز به تعویق بیفتد، بازار جهانی ممکن است در اوج فصل سفرهای تابستانی و افزایش مصرف سوخت با یکی از شکنندهترین وضعیتهای عرضه در سالهای اخیر مواجه شود؛ شرایطی که میتواند زمینهساز شوک جدید قیمتی در بازار انرژی باشد.