به گزارش اکو اقتصاد، بازارسرمایه در معاملات شنبه ۲۸ شهریور ۱۴۰۵ روز متفاوتی را پشت سر گذاشت؛ روزی که فضای مثبت هفتههای گذشته جای خود را به افزایش عرضه و فشار فروش در طیف وسیعی از نمادها داد. در دقایق ابتدایی معاملات، کاهش قدرت خریداران بهتدریج آشکار شد و با عقبنشینی تقاضا، فروشندگان نقش پررنگتری در بازار پیدا کردند؛ تا جایی که در بخش قابل توجهی از نمادها صفهای فروش تا پایان معاملات ادامه داشت.
این تغییر جهت در شرایطی رخ داد که بازار طی هفتههای اخیر حرکت صعودی نسبتاً پرشتابی را تجربه کرده بود. از همین رو، بخشی از فشار فروش را میتوان در چارچوب یک اصلاح یا استراحت پس از رشد اخیر ارزیابی کرد. در گزارش بازار تأکید شده که تاکنون تحول بنیادی مشخصی که بهتنهایی نگرانی گستردهای درباره آینده بازار ایجاد کند رخ نداده، اما ترکیب تحولات سیاسی و برخی متغیرهای بنیادی میتواند سرعت رشد بورس را در هفتههای پیش رو کاهش دهد.
دو فشار همزمان بر بازار
یکی از مهمترین عوامل مورد توجه در معاملات امروز، افزایش همزمان دو دسته از فشارها بود. از یک سو، ابهامات سیاسی بار دیگر در محاسبات فعالان بازار پررنگ شده و از سوی دیگر، عرضه برخی سهامداران حقوقی در روزهای پایانی شهریور بر حجم فروش افزوده است.
بر اساس گزارش بازار، افزایش ریسکهای سیاسی باعث شده بخشی از سرمایهگذاران با احتیاط بیشتری تصمیمگیری کنند. همزمان، افزایش عرضه از سوی حقوقیها در روزهای پایانی شهریور نیز بهعنوان یکی از عوامل تشدیدکننده فشار فروش مطرح شده است. ترکیب این دو متغیر موجب شد بازار باوجود برخورداری از حجم معاملات نسبتاً مناسب، در مقایسه با روزهای قبل رفتار متفاوتی از خود نشان دهد.
در چنین شرایطی، بار دیگر اخبار سیاسی به یکی از متغیرهای مورد توجه معاملهگران تبدیل شده است. اگرچه بخشی از فعالان بازار همچنان روند نرخ ارز، جریان ورود و خروج پول و تحولات بنیادی شرکتها را مهمترین عوامل تعیینکننده بورس میدانند، اما نمیتوان تأثیر فضای سیاسی بر رفتار بخشی از نقدینگی فعال در بازار را نادیده گرفت.
اصلاح یا آغاز یک روند نزولی؟
یکی از پرسشهای اصلی سهامداران این است که افزایش فشار فروش در معاملات اخیر را باید آغاز یک روند نزولی تلقی کرد یا صرفاً یک اصلاح طبیعی پس از رشد قیمتها؟
تحلیل ارائهشده در گزارش، سناریوی دوم را پررنگتر میداند. بازار طی هفتههای گذشته بازدهی مناسبی را تجربه کرده و طبیعی است که پس از یک حرکت سریع، بخشی از معاملهگران اقدام به شناسایی سود کنند. در این نگاه، افزایش عرضه فعلی بیش از آنکه نشانه آغاز یک ریزش فراگیر باشد، میتواند بهعنوان دورهای از استراحت و متعادلشدن قیمتها در نظر گرفته شود.
با این حال، تداوم این وضعیت به متغیرهایی بستگی دارد که در هفتههای آینده تعیینکننده خواهند بود. یکی از مهمترین آنها انتشار گزارشهای ماهانه شرکتهاست. گزارشهای جدید علاوه بر ارائه تصویری از عملکرد شهریور، عملاً جمعبندی عملکرد شرکتها در فصل تابستان را نیز در اختیار سرمایهگذاران قرار میدهد و میتواند انتظارات بازار نسبت به سودآوری صنایع مختلف را تغییر دهد.
مثلث اثرگذار بر مسیر بورس
سه متغیر نرخ ارز، جریان نقدینگی و گزارشهای منتشرشده در سامانه کدال را میتوان اضلاع اصلی مثلث بنیادی بازار در هفتههای پیش رو دانست. هرگونه تغییر معنیدار در این سه عامل میتواند جهت حرکت سرمایه و قیمت سهام را تحت تأثیر قرار دهد.
در بخش ارز نیز باید میان اثر دلار بازار آزاد و نرخهای مورد استفاده شرکتها تمایز قائل شد. افزایش نرخ دلار آزاد علاوه بر اثر روانی بر معاملهگران، بر محاسبات مربوط به ارزش جایگزینی شرکتها و ارزش دلاری بازار اثر میگذارد. همچنین نرخهای معاملاتی کالاها و انتظارات سهامداران نیز تا حدی از تغییرات بازار ارز تأثیر میپذیرد.
اما برای شرکتهای بورسی، نرخهای تسعیر و ارز حاصل از صادرات از اهمیت مستقیمتری برخوردار است. حرکت تدریجی این نرخها میتواند درآمد ریالی شرکتهای صادراتمحور و صورتهای مالی صنایعی همچون بانکها و پالایشگاهها را تحت تأثیر قرار دهد. از این منظر، حتی در صورت ثبات نسبی دلار آزاد، کاهش فاصله نرخهای رسمیتر با بازار آزاد میتواند به یکی از متغیرهای مؤثر بر سودآوری شرکتها تبدیل شود.
سیاست؛ متغیر مهم نیمه دوم سال
در کنار عوامل بنیادی، ریسک سیاسی احتمالاً در مهر و آبان سهم بیشتری در تصمیمگیری سرمایهگذاران خواهد داشت. بازار در ماههای اخیر توانسته با اتکا به جریان نقدینگی و انتظارات بنیادی از بسیاری از نگرانیها عبور کند، اما ادامه رشد پرشتاب قیمتها در فضایی مملو از ابهام سیاسی دشوارتر خواهد بود.
در مقابل، کاهش ریسکهای سیاسی در کنار کاهش فاصله نرخهای ارزی میتواند شرایط متفاوتی را برای بورس رقم بزند. در چنین سناریویی، هم افزایش سودآوری شرکتها و هم تغییر انتظارات سرمایهگذاران میتواند زمینه شکلگیری موج تازهای از تقاضا را فراهم کند. با این حال تحقق این وضعیت به مجموعهای از پیششرطهای سیاسی و اقتصادی وابسته است و نمیتوان زمان مشخصی برای آن تعیین کرد.
در مجموع، معاملات شنبه نشان داد که پس از رشد سریع هفتههای گذشته، بورس وارد مرحله حساستری شده است؛ مرحلهای که در آن معاملهگران بیش از گذشته به اخبار سیاسی، نرخ ارز، جریان پول و گزارش عملکرد شرکتها واکنش نشان خواهند داد.
افزایش عرضه در قیمتهای فعلی میتواند بخشی از هیجان شکلگرفته در دوره صعود را تخلیه کرده و بازار را به تعادل نزدیکتر کند. با این حال، ادامه مسیر بورس در هفتههای آینده بیش از هر چیز به میزان کاهش یا افزایش ریسکهای سیاسی و قدرت متغیرهای بنیادی در حمایت از سودآوری شرکتها وابسته خواهد بود. در چنین فضایی، احتمالاً بازار از یک حرکت یکدست فاصله گرفته و انتخاب صنایع و شرکتها بر اساس عملکرد واقعی، گزارشهای کدال و چشمانداز سودآوری اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
فاطمه حاج علی
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید!
ثبت نظر جدید