به گزارش اکو اقتصاد به نقل از روابط عمومی انجمن دارندگان نشان استاندارد ایران واقعیت این است که تولیدکننده ایرانی برای حضور پایدار در بازارهای خارجی با مجموعه‌ای از الزامات مواجه است که گاهی فراتر از استانداردهای مورد نیاز در بازار داخلی هستند. هر بازار صادراتی قواعد، استانداردها، مقررات فنی و الزامات خاص خود را دارد و محصولی که در ایران کاملاً استاندارد و قابل عرضه است، الزاماً امکان ورود به هر بازار خارجی را نخواهد داشت.همین مسئله یکی از حلقه‌های کمتر مورد توجه در سیاست توسعه صادرات ایران است.
بازار مقصد، استاندارد خودش را می‌خواهدیکی از اشتباهات رایج در نگاه به صادرات این است که تصور کنیم اگر کالایی در داخل کشور باکیفیت و دارای استاندارد باشد، می‌توان همان محصول را بدون تغییر به بازارهای مختلف صادر کرد.در حالی که در تجارت امروز، استاندارد تنها به کیفیت عمومی محصول محدود نمی‌شود. بازارهای مختلف ممکن است برای ایمنی، سلامت، مصرف انرژی، ترکیبات مواد اولیه، بسته‌بندی، برچسب‌گذاری، الزامات محیط‌زیستی، قابلیت ردیابی محصول و حتی فرآیند تولید مقررات متفاوتی داشته باشند.به بیان ساده‌تر، ممکن است یک محصول از نظر استانداردهای ملی ایران کاملاً قابل قبول باشد، اما برای ورود به یک بازار صادراتی به آزمون‌های تکمیلی، گواهی‌های متفاوت یا تغییراتی در مشخصات فنی و بسته‌بندی نیاز داشته باشد.بنابراین تولید صادراتی باید از همان مرحله طراحی محصول، «بازارمحور» باشد. تولیدکننده باید پیش از تولید انبوه بداند محصول قرار است به کدام کشور صادر شود و بازار مقصد چه الزاماتی دارد.
مشکل فقط کیفیت کالای ایرانی نیستگاهی عدم موفقیت یک محصول ایرانی در بازار خارجی به ضعف کیفیت نسبت داده می‌شود؛ در حالی که مسئله همیشه کیفیت نیست.یک تولیدکننده ممکن است محصولی با کیفیت مناسب تولید کند، اما نتواند انطباق آن را با الزامات بازار مقصد به شکلی که برای خریدار خارجی معتبر باشد، اثبات کند.اینجاست که موضوعاتی مانند آزمایشگاه‌های معتبر، گواهی‌های قابل پذیرش، ارزیابی انطباق و اعتبار نتایج آزمون اهمیت پیدا می‌کنند.در تجارت بین‌المللی صرف ادعای کیفیت کافی نیست؛ کیفیت باید قابل اندازه‌گیری، مستند و قابل اثبات باشد.اگر صادرکننده ایرانی مجبور باشد پس از انجام آزمون‌های مختلف در داخل کشور، همان آزمون‌ها را مجدداً در کشور مقصد انجام دهد، با افزایش هزینه و زمان ورود به بازار مواجه خواهد شد. این مسئله در رقابت با شرکتی که گواهی‌ها و نتایج آزمون آن مستقیماً مورد پذیرش خریدار یا نهادهای بازار مقصد قرار می‌گیرد، یک نقطه ضعف جدی محسوب می‌شود.بنابراین یکی از نیازهای مهم صادرات ایران، تقویت زیرساخت‌هایی است که بتوانند اعتماد بازارهای خارجی به فرآیند ارزیابی انطباق محصولات ایرانی را افزایش دهند.
استاندارد باید قبل از صادرات وارد کارخانه شودیکی دیگر از مشکلات، نگاه دیرهنگام به استانداردهای بازار مقصد است. گاهی تولیدکننده ابتدا محصول را براساس نیاز بازار داخلی طراحی و تولید می‌کند و سپس به دنبال بازار صادراتی برای همان محصول می‌گردد.در چنین مدلی، پس از پیدا شدن مشتری خارجی تازه مشخص می‌شود که محصول برای ورود به بازار هدف به تغییراتی نیاز دارد.این تغییر ممکن است در مواد اولیه، طراحی، فرآیند تولید، بسته‌بندی، اطلاعات درج‌شده روی محصول یا حتی شیوه کنترل کیفیت باشد. طبیعی است که اعمال این تغییرات پس از تولید، هزینه بیشتری به بنگاه تحمیل می‌کند.
مدل حرفه‌ای صادرات دقیقاً برعکس است.ابتدا بازار هدف انتخاب می‌شود، سپس مقررات فنی و استانداردهای آن بازار مورد بررسی قرار می‌گیرد و محصول متناسب با همان الزامات طراحی و تولید می‌شود.به همین دلیل استاندارد باید از واحد کنترل کیفیت کارخانه فراتر برود و وارد بخش تحقیق و توسعه، طراحی محصول و حتی استراتژی صادراتی بنگاه شود.
استاندارد ملی کافی نیست؛ تولیدکننده ایرانی برای بازار جهانی چه کم دارد؟
سال‌هاست که در ادبیات تولید کشور، دریافت نشان استاندارد به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های کیفیت محصول شناخته می‌شود. بدون تردید استانداردهای ملی نقش مهمی در ارتقای کیفیت، ایمنی محصولات و حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان دارند، اما زمانی که صحبت از صادرات و حضور در بازارهای جهانی به میان می‌آید، رعایت استاندارد ملی تنها نقطه آغاز مسیر است، نه پایان آن.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید!
ثبت نظر جدید