به گزارش اکو اقتصاد، تنشهای فناوری میان آمریکا و چین وارد مرحله تازهای شده است. وزارت بازرگانی چین با انتقاد شدید از تصمیم جدید وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) برای افزودن نام چندین شرکت بزرگ فناوری و صنعتی چین به فهرست شرکتهای مرتبط با ارتش این کشور، این اقدام را «غیرمنصفانه» و مغایر با توافقات اخیر میان رهبران دو کشور دانست.
پنتاگون در تازهترین بهروزرسانی فهرست موسوم به «شرکتهای نظامی چین»، نام شماری از بزرگترین بازیگران اقتصاد و فناوری این کشور از جمله علیبابا، بایدو، خودروسازان برقی بیوایدی و نیو و همچنین برخی تولیدکنندگان بزرگ تجهیزات انرژی خورشیدی را به این فهرست اضافه کرده است.
این فهرست که از سوی دولت آمریکا با هدف شناسایی شرکتهایی تهیه میشود که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم با ارتش چین همکاری دارند، طی سالهای اخیر به یکی از ابزارهای اصلی واشنگتن برای اعمال فشار بر شرکتهای چینی تبدیل شده است. هرچند قرار گرفتن در این فهرست بهمعنای اعمال تحریم فوری نیست، اما میتواند محدودیتهای گستردهای در همکاریهای تجاری، سرمایهگذاری و قراردادهای دولتی آمریکا ایجاد کند.
وزارت بازرگانی چین در واکنش به این اقدام اعلام کرد که پکن به شدت از تصمیم واشنگتن ناراضی است و قاطعانه با آن مخالفت میکند. در این بیانیه آمده است که آمریکا باید هرچه سریعتر این تصمیم را لغو کرده و به مسیر توسعه روابط باثبات و سازنده با چین بازگردد.
همزمان وزارت امور خارجه چین نیز با ابراز نگرانی نسبت به فهرست جدید پنتاگون، این اقدام را نمونهای از سیاسیسازی مسائل اقتصادی و تجاری دانست. مقامهای چینی معتقدند واشنگتن با استفاده از بهانههای امنیت ملی در تلاش است روند رشد شرکتهای پیشرو چینی را محدود کند.
کارشناسان معتقدند قرار گرفتن نام شرکتهایی مانند علیبابا و بایدو در این فهرست از آن جهت اهمیت دارد که این شرکتها نهتنها در اقتصاد دیجیتال چین نقش کلیدی دارند، بلکه در حوزههای راهبردی مانند هوش مصنوعی، رایانش ابری، دادههای بزرگ و فناوریهای پیشرفته نیز سرمایهگذاریهای گستردهای انجام دادهاند.
همچنین حضور شرکت خودروسازی بیوایدی، بزرگترین تولیدکننده خودروهای برقی جهان، در این فهرست میتواند نشانهای از نگرانی فزاینده آمریکا نسبت به نفوذ جهانی صنایع پیشرفته چین باشد. در سالهای اخیر شرکتهای چینی در بازار خودروهای برقی، باتری و انرژیهای تجدیدپذیر رشد چشمگیری را تجربه کردهاند و به رقبای جدی شرکتهای غربی تبدیل شدهاند.
این اقدام آمریکا در حالی صورت گرفته که تنها یک ماه از دیدار دونالد ترامپ و شی جینپینگ و توافق دو طرف برای حفظ آتشبس تجاری و کاهش تنشهای اقتصادی میگذرد. پکن معتقد است تصمیم جدید پنتاگون با روح توافقات حاصلشده میان رهبران دو کشور در تضاد است و میتواند روند بهبود روابط اقتصادی را با چالش مواجه کند.
بر اساس قوانین آمریکا، از سال ۲۰۲۷ نهادهای وزارت دفاع این کشور از انعقاد قرارداد مستقیم با شرکتهای حاضر در این فهرست منع خواهند شد و خرید محصولات یا خدمات این شرکتها از طریق واسطهها نیز با محدودیتهای جدی روبهرو میشود.
تشدید رقابت فناوری میان دو اقتصاد بزرگ جهان میتواند پیامدهای گستردهای برای زنجیره تأمین جهانی، بازار فناوری و سرمایهگذاریهای بینالمللی داشته باشد؛ موضوعی که همچنان یکی از مهمترین محورهای رقابت ژئوپلیتیکی میان واشنگتن و پکن به شمار میرود.